Wat gebeurt er eigenlijk met je gegevens als je AI gebruikt?

Bart Mol: Ja, en als je het over privacy hebt, mailtjes van AI-agents. Onze mailbox, die, ja, die puilt ervan uit. Hoe ga je daar als ontvanger mee om? En, ja, de grote vraag waar ik eigenlijk wel mee zit, ja, is het wel snugger om ze überhaupt te verzenden? Je bespaart er misschien wel tijd mee uit, maar, ja, levert het wel-

Peter Slagter: Doe je er goed aan?

Bart Mol: Precies. Doe je er goed aan? Nou ja, dat gaan we allemaal bespreken vandaag. Heel veel plezier bij aflevering 19 van Turing Station. Ja, daar zijn we weer. Met z'n drieën deze keer. Peter, welkom terug jongen. Ik hoop dat je-

Peter Slagter: Hi!

Bart Mol: Een goede vakantie hebt gehad. Even lekker uitgewaaid in de Zwitserse bergen. Ik heb foto's langs zien komen. Volgens mij is dat wel gelukt. Hey mannen, we hebben deze week echt, Bert zei het van tevoren even tegen me. Die zegt: Bart, we hebben deze week zoveel wat we kunnen bespreken dat het echt zonde is dat we niet alles kunnen bespreken. Dus we gaan gewoon geen tijd verliezen. We gaan direct even naar jullie, lieve luisteraars. Even kijken wat jullie allemaal gemaakt en gedaan hebben deze week en daarna vliegen we gewoon, ja, al het nieuws in wat er deze week te vertellen is. Peet, wat hebben we allemaal binnengekregen? Zul ik anders? Wil jij beginnen? Ik beginnen?

Peter Slagter: Begin jij maar. Ja, ik start gewoon, joh. Ik begin met Robin. Ja, ik wilde toch met Robin beginnen, want dat is onze Duplo guy. Je weet wel, die jongen die foto's maakte van zijn Duplo steentjes en bouwtekeningen genereerde met Claude. Die heeft als volgende-- dat is geslaagd. Geslaagd project, dus hij dacht: ik heb een volgende project nodig. Ik ga iets doen met mijn warmtepomp. Ik denk ook wel een beetje geïnspireerd door jou, Bart, want jij bent ook vaak bezig met de combinatie Claude en hardware.

Bart Mol: Ja.

Peter Slagter: En, ja, die warmtepomp, de werking ervan. Die wilde hij graag inspecteren en optimaliseren. Dat snap ik. Ik heb ook een warmtepomp thuis en dat is toch best wel een beetje een gedoetje. Als je gewoon een cv-ketel gewend bent met een thermostaat in je huiskamer. Daar draai je aan, dan wordt het warmer of kouder, zeg maar. Dat is heel simpel. Maar als je een warmtepomp hebt en je hebt ook nog zo'n verwarming straat gebaseerd op de buitentemperatuur, ja, dan is het al veel ingewikkelder om de temperatuur in huis even goed af te stellen. Ja, en dan is het misschien wel handig als er een expert meekijkt. En dan niet eentje die je per uur hoeft te betalen, maar gewoon Claude die je per token gesubsidieerd betaalt. En die interpreteert de data en die helpt met bijsturen. Dat is leuk.

Bart Mol: Ik zou zeggen: mensen kom gezellig ook naar onze Discord, hè, via turingstation.nl. Daar zijn dit soort dingen in detail te bespreken met elkaar. Kan ik ook vertellen hoe ik dat heb gedaan. Dat ga ik hier nu niet doen.

Peter Slagter: Kom ik ook nog even bij je op terug, denk ik.

Bart Mol: Precies. Laten we dat in de Discord doen, want dat gebeurt al. Er wordt lekker gepraat met elkaar. Ook bijvoorbeeld over, ja, vorige week hadden we een soort Expeditie Robinson, Peet, hier, met Bert zat op kamp B en ik in kamp A.

Peter Slagter: Ja, ja, ik heb het gehoord.

Bart Mol: Iets in die richting.

Peter Slagter: Nou, jullie zaten er een beetje tussenin. Dat vond ik dan wel weer laf.

Bart Mol: Ja. Ja. Ja. Goed. Ja.

Peter Slagter: Kamp C, kamp C.

Bart Mol: Gelukkig zitten er ook mensen die zich wel uitspraken in onze comments. Shime bijvoorbeeld, die zei: ik gebruik vooral Telegram onderverdeeld in topics, om met mijn OpenClaw agent te communiceren. Kamp A dus. En dan vooral omdat ik het zelf makkelijker vind, dan in zo'n grote brede gesprekken iets terugvinden. Dus hij verdeelt het een beetje onder in topics. Stefan, ja, die doet dat ook. Die zegt: ik gebruik verschillende channels projecten in Discord en kan dan per channel verschillende modellen gebruiken. Ja, dat is natuurlijk wel handig. Is ook een beetje wat je met bot van Grok kan doen. Hij zegt: bijvoorbeeld eentje met Qwen 3.8 voor simpele acties en dan GPT, zes Astra voor de complexe taken. Ieder channel is dan een apart project met een aparte chatsessie. Dus kamp A zeg maar. Maar ik zag ook weer mensen in de Discord kamp B zeggen. Dus ja, uiteindelijk toch wel de beetje de trieste of de laffe conclusie die Bert en ik hadden zagen we ook wel in de chat. Ja, we zijn er nog niet helemaal uit, Peet. We zitten er middenin en we zijn het aan het uitvinden met elkaar.

Peter Slagter: Ja. Ja, zeker. Ja, ik ga even naar Bob. En Bob, he, ja, zijn naam begint met een B, net als die van Bert en ik moest wel een beetje aan Bert denken ook bij zijn feedback. Hij stuurde een hele rits met use cases, en, ja, allemaal door, voor hem en door hem in elkaar geklust samen met Claude. Bijvoorbeeld een muzieknoten app voor zijn zoon. En, ja, die kon daar mee natuurlijk gewoon muzieknoten leren lezen. Nou, zijn eigen persoonlijke assistent, een Android app voor een andere zoon die, en die helpt dan weer met tafels leren. Een trainingsschema voor het hardlopen en hij ging met zijn drie zoons games ontwikkelen. Gewoon een sessie gestart, jongens. We gaan samen klussen. En, ja, en dat leverde drie werkende games op en drie apetrots zijn zoons. Nou goed, ja, Bert, jij snapt waarom ik ook aan jou moest denken. Dit,

Bart Mol: Zeker, zeker.

Peter Slagter: Soortgelijke sessies hebben ook ten huize Bert plaatsgevonden en ik denk ook met soortgelijke apetrots zijn zoons.

Bart Mol: Precies. Jij had het over die muzieknoten een tijdje terug natuurlijk, dat jij al die composities in al die agents gooide.

Peter Slagter: Alleen het Android was een beetje dissonant, moet ik zeggen.

Bart Mol: Ik denk dat Bert dacht dat hij ons daar aan het, van: ik moet dit even aanpassen en dan raadt niemand dat ik het ben. Ja, precies. Hey, sluiten we af met JJ, die zegt op Discord het volgende. Hij zegt: na wekenlang copy-paste in ontelbare terminals om een lokaal ecosysteem zo privacygericht mogelijk als basis neer te zetten, eindelijk Mijn eerste agent draaiende gekregen. Hij zegt Met nagenoeg nul technische kennis heb ik op een Nvidia RTX 4090. Dat is de graphic card en de GPU. Heb ik een server opgezet, een NAS opgezet en mijn Hermes agent draait helemaal lokaal. Ja, hier krijg ik al kippenvel van. Denk ja vet dit, dit is vet om te horen, dus blijf.

Peter Slagter: Dat delen uit Bart. Hij vliegt uit.

Bart Mol: Ja. Ja. En dan zal je zien dat hij over twee weken terugkomt. En dan kunnen wij er daadwerkelijk ook weer wat van opsteken. Want iedereen gaat zijn eigen pad en dan? Dan komen mensen toch weer op dingen van Hey gasten, die lokale modellen, die werken eigenlijk prima voor opdracht X en Y. Daar hoeven we helemaal niet onze data voor naar Amerika te sturen, dat kan gewoon lokaal. JJ, hou ons op de hoogte. Heel erg vet jongens. Later in deze aflevering ga ik het uitgebreid hebben over MCP servers en waarom ik denk dat we AI tot nu toe eigenlijk een beetje verkeerd in de verkeerde volgorde hebben gebruikt. We bouwen namelijk over het algemeen AI in de tool, terwijl het denk ik veel logischer is dat jouw eigen agent gewoon met die tool kan praten. Maar voordat we daar op komen en dat is later in de aflevering, wil ik vertellen met gepaste trots dat deze aflevering mede mogelijk wordt gemaakt door Moneybird. En dat komt mooi uit, want Moneybird doet precies wat ik net vertelde. Ze hebben hun eigen MCP server gemaakt, namelijk.

Bart Mol: Je koppelt je boekhouding dus aan de agent die jij toch al de hele dag gebruikt. In mijn geval is dat Claude Code. Bert hebben we natuurlijk vaak over Codex gehoord. Je kan het aan Peter zijn Grok bot koppelen, noem maar op welke jij het fijnst vindt. Daar kan je het aan koppelen. Zoals ik zei, ik gebruik het zelf met Claude Code, maar voor iemand dus voor iemand zoals ik betekent dat. Ik snap eigenlijk opeens echt hoe mijn bedrijf ervoor staat, zonder dat ik eerst een middag in Moneybird zelf moet gaan zitten kijken. Ik vraag gewoon wat is mijn bestedingsruimte? Wat staat er nog open? Wie moet ik nog betalen? Of heb ik het al betaald? Heb ik het nog niet bijgewerkt? In mijn boekhouding staat dit bedrag op mijn rekening, maar is dat genoeg om iets een nieuwe Mac Studio van te kopen? Of moet er eerst nog btw afgedragen worden? En dan haalt mijn agent dat rechtstreeks uit mijn eigen administratie zonder te hallucineren. Je chat gewoon met je eigen boekhouding. Je kan ook vragen welke klanten vaak te laat betalen, hoe je omzet zich dit jaar verhoudt tegenover vorig jaar. En als je wil zet je agent zelfs een concept factuur of offerte voor je klaar.

Bart Mol: Je houdt zelf de controle. Je kunt bijvoorbeeld een read only MCP koppeling aanmaken en verwijderen van dingen kan sowieso nooit via de koppeling. Je ziet dus precies ook wat de agent gedaan heeft. Zoals je hoort, ik ben er best wel enthousiast over. Ben jij hier nou ook enthousiast over? Ga dan naar Moneybird.nl en zoek op AI koppeling. En namens ons alle drie Moneybird. Thanks voor de steun aan Turing Station, onze eerste sponsor. En dan ook nog eens eentje die we zelf al jaren gebruiken. Ja, dat zijn de mooiste samenwerkingen.

Peter Slagter: Je weet dat het goed zit als de. Ja, als de host read eigenlijk extra gesprek uitlokt. Eigenlijk zou je er nog even over, maar daar komen we misschien straks nog wel even op terug.

Bart Mol: Zeker. Komen we zeker op. En als de host read niet geschreven hoeft te worden, maar gewoon uit het koppie kan. Dat zegt ook wel wat. Hey jongens, we gaan in het kort. Er is namelijk heel veel te bespreken.

Peter Slagter: Zal ik hem gewoon even oppakken jongens? Ja, we kunnen hem daarna wel even afwisselen. Dan hebben we, want ik heb namelijk twee clipjes en ik zie dat Bart er nog eentje bij heeft ook. Gewoon eens even een beetje luchtig beginnen. Ja, wij. Het domein van AI muziek. Dat is even het onderwerp dat ik wil aansnijden. Wij zijn er met z'n drietjes. Ja, zijn we er al wat langer mee bekend. Onze andere podcast, die heet Satoshi Radio. Die heeft een community. En binnen die community hebben we een jaar of twee geleden al wel eens wat nummers gegenereerd met Suno. Bart was daar druk mee bezig en het resultaat was eigenlijk best wel tof. Maar het waren geen oneshots toch Bart? Dat was ja, dat was best wel even werken.

Bart Mol: Nou dat waren wel oneshots alleen.

Peter Slagter: Ja, nee, je had heel veel oneshots nodig voor een. Ja, precies.

Bart Mol: Precies. En. Ja. Ja, dat was het eigenlijk. Ja, dat was precies wat het.

Peter Slagter: Ja, dat is wel leuk. En dan hebben we liedjes op Spotify gezet en zo. Die werden ook serieus nog wel beluisterd.

Bart Mol: 25.000 keer beluisterd.

Peter Slagter: Ja, we kunnen in de shownotes nog wel even een verwijzing zetten. En afgelopen week, ik zat in Zwitserland te scrollen, kwam ik ja, een ander nummer tegen en ik werd er best wel enthousiast van. Ik vond het gewoon echt een heel lekker nummer. Dus weet je wat ik dacht? Ik zet er gewoon even 34 seconden van aan en dan ben ik benieuwd wat jullie daar als luisteraar. Maar natuurlijk ook Bert en Bart. Wat zij daar van vinden komt ie.

Peter Slagter: Ja, dit was een stukje wat we uitknipten. Het nummer duurt drie, vier minuten. Ja, ik vond het echt heel catchy. Het is ook miljoenen keren gekeken, bekeken, geluisterd op X volgens mij staat het niet op Spotify. Ik weet niet of dat de bedoeling is van de maker, dat hij gewoon wat, gewoon even wat wil aantonen. Kijken hoe goed ik kan oneshotten of niet oneshot. Want ik weet eigenlijk helemaal niet wat het proces is, maar ik vond het heel erg tof! Wat vonden jullie ervan?

Bart Mol: Ja, voor de luisteraar is het belangrijk om te weten dat er dus ook een video bij zit. Het is echt een muziekvideo en ja, wat ik heel vet vind, waardoor ik echt wel onder de indruk was, is als je het verschil bekijkt met twee jaar geleden. De video bijvoorbeeld. Ja, dat zijn gewoon echt scènes van 20, 30 seconden. De handen hebben gewoon daadwerkelijk vijf vingers. De spiegelingen die kloppen. Er staat gewoon leesbare goede tekst op de bordjes en de boeken en. Maar ook de muziek. Ja, weet je wat? Wat Peet net al zei als je twee jaar geleden dat deed moest je het echt een paar keer achter elkaar proberen en dan kwam er misschien wat uit en dan hoorde je her en der echt nog wel rafels. Of ja, weet je coupletjes die dan niet even lang waren of net een gek einde hadden. En ja, dit klopt gewoon. Dit is echt wel het punt dat je denkt van ja, ja, ja, dit.

Bert Slagter: Ik zou heel graag de tutorial.

Bart Mol: Ja, ik.

Bert Slagter: Ook willen zien. Want ik kwam dus wat anders tegen. Peet in een beetje deze setting. Ik zag dit. Ik vond het wel leuk om een keer de topic aan te halen. Ik kwam iets wat ik al de afgelopen tijd vaker had gezien. Dit speelt een maandje of drie en dat is een Duitse rapper slash R&B zanger Mimi. Ik heb een linkje ook in de shownotes gezet en Mimi is volledig ook AI gegenereerd, dus inclusief video, maar ook inclusief muziek. Dus ik dacht hier van joh, dat clip, dan knip ik die ook even uit. Luisteren we daar ook even naar? Hebben we meteen een beeld erbij. Je kan ook kijken en dan hoor je meteen een beetje wat ik bedoel.

Bart Mol: Ja, dit is dus Duits, geen Frans. Maar ik zat even te kijken bij deze beste vent. Mimi, die dus niet bestaat. Die wordt gewoon 250.000 keer per maand op Spotify, want die staat wel op Spotify beluisterd. En dit nummer wat je hier hoort is 5 miljoen keer beluisterd, dus dat is meer dan alleen even een klein haasje. Ja, dat staat wel op repeat. En het grappige is dat je hier weet ik wel een beetje hoe dat zit. Hier zit dus een andere Duitse rapper achter en die heeft dit een beetje in elkaar gezet en dit wordt wel geëdit zeg maar. Maar dan nog, zeg maar de stem en de visualisatie en de filmpjes zijn gewoon. Zijn gewoon AI. Ja dus.

Bert Slagter: Want het filmpje wat we net zagen voor de luisteraar even. Dat was een rapper die op een live festival groot podium met een enorm publiek die meezingt. En die laat hij ook even zingen. Maar dat is dus ook gegenereerd. Bart.

Bart Mol: Ja, die video's zijn sowieso allemaal gegenereerd. Alleen qua muziek is het wel kijk wat jij zegt. Er zijn bepaalde muziek regels en tot nu toe kan je Suno gewoon heel goed herkennen als die veel te lange zinnen in een te kort stukje probeert te proppen of een woord heel erg oprekt zoals een mens hem nooit zou zingen. En wat je hier hoort, dit is daadwerkelijk heeft gewoon iemand met verstand van muziek heeft naar dit liedje gekeken en gekeken van hoe moet je zingen? Alleen niemand zingt dit. Uiteindelijk is het wel de AI die dit zingt. Wat grappig is hier nog om één dingetje eraan toe te voegen onze eigen Nederlandse Bizzey, ook een rapper. Die heeft dit gezien en die ziet hier wel. Die ziet hier wel heil in. Die denkt joh, ik begin tegen de veertig aan te lopen. Ik heb het wel een beetje gehad met die echte optredens. Die heeft een collaboration aangekondigd met deze Mimi, dus Bizzey heeft een AI avatar van zichzelf gemaakt. Die gaat optreden met deze Mimi. Er staan ook allemaal filmpjes op die Instagram en hij doet ook het nummer samen. En dat is dan wel weer Bizzey zijn eigen stem.

Bart Mol: Dus het wordt een soort. Er wordt nu een soort hele rare mengelmoes gecreëerd van AI artiesten samen met echte artiesten, maar wel gewoon nog steeds een beetje het oude paradigma van oké, mensen die al bekend zijn, die creëren een AI avatar van zichzelf. En het. Maar ja. Ja. Dus ik vind het wel interessant om in de gaten te houden in ieder geval.

Bert Slagter: Een interessante observatie is dan wel dat ze die AI avatar in een soort van expliciete real world plek positioneren, namelijk op een festivalpodium van een niet bestaand festival met een niet bestaand publiek.

Bart Mol: Ja, het is heel maf, maar wel leuk om in de gaten te houden. En Peet, om op jouw vraag terug te komen ja, het zijn gewoon wel lekkere nummertjes. Ja, ik bedoel het is niet heel diepgaand, maar qua popnummers kan dit zo op Radio 538. Ja, ik. Als ik de radio aan zou hebben zou ik niet denken van nou wat? Dit past er totaal niet tussen of zo. En ik denk een gemiddelde bouwvakker of timmerman. Of iemand anders die de radio de hele dag aan heeft op de administratieve afdeling ook niet. Dat past er prima tussen.

Bert Slagter: Nee, ik vond het heel erg. Ik vond het erg leuk om te luisteren. De linkjes staan in de shownotes, dus ik zou zeggen luister zelf ook even en vertel wat je ervan vindt. Zullen we even naar de beursgang van Anthropic gaan?

Bart Mol: Bert? Ja, laten we dat doen.

Bert Slagter: Ja, dat lijkt me een uitstekend plan. Nou, die beursgang is nog niet geweest. Die is aangekondigd deze week door het publiceren van het prospectus. De S1 heet dat in de Verenigde Staten. Die is bij de Beurs waakhond ingediend. Het Financieele Dagblad. Die meldde dat het bedrijf mikt in de week van 16 november voor de beursgang. Dat melden namelijk ingewijden aan de Wall Street Journal. Ja, zo gaat dat een beetje. Dat wordt dan gefluisterd in de wandelgangen daar. Maar goed, dat is over een week of drie. In de aanloop daarnaartoe zullen er ook nog bijgewerkte versies van het prospectus moeten worden ingediend, waar nog meer details in komen en bijvoorbeeld of er ook nieuwe aandelen worden uitgegeven of hoeveel. Maar ook nog wat cijfers van Q3 bijvoorbeeld. Maar er staat toch best wel veel wel in het prospectus. Wel wat interessante cijfertjes. Zo staat er bijvoorbeeld in dat de omzet en dan? Dat is dan gekeken naar 30 juni als eindpunt, dus tot en met het tweede kwartaal.

Bert Slagter: En dan kijken ze naar de trailing twelve months, dus de twaalf maanden in aanloop naar 30 juni toe en dat vergeleken ze met een jaar daarvoor is de omzet met een factor veertien gegroeid van 1,2 miljard op 30 juni 2025 naar 16.3 miljard. 30 juni 2026. Nou ja, keer veertien in een jaar is natuurlijk niet verkeerd. En zestien miljard per jaar. Ja, dat is nog, dat is natuurlijk nog veel te weinig als je kijkt naar wat er voorspeld werd voor het einde van dit jaar, hè. Dat zou tot vijftig tot zeventig miljard gaan. Dan zou het nog een stuk hoger moeten worden. Verder hebben ze honderdeenendertig miljard in de kas op de bankrekening aan cash. Nou ja, en een klein stukje ervan zijn kortlopende beleggingen. En daarvan zeggen ze: dat is genoeg voor ten minste twaalf maanden vanaf prospectus datum, dus de komende twaalf maanden. Waarom moeten ze dan geld ophalen kun je je afvragen, want ze zijn winstgevend op het moment, hè, van, ja, die 30 juni.

Bert Slagter: Positieve kasstroom van, ik geloof drie, drieënhalf miljard. Waarom zou je dan geld moeten ophalen als je ook nog eens honderddertig miljard in de kas hebt? Nou, dat komt omdat er nog ook voor zeshonderdzevenendertig miljard aan verplichtingen zijn. Dus ze hebben deals gemaakt met andere partijen. Ja, we kennen ze, hè, dus bijvoorbeeld inkopen van spullen van Nvidia of zo, weet je wel. Of bij Elon Musk, bij SpaceX, bij hosting partijen, ja, hebben ze, dat is het minimum. Dus dat zijn contracten, die zijn nog veel groter dan dit, maar er staat dan bijvoorbeeld een minimale afname in. Dat is soms maar een kwart. Ja, zeshonderdzevenendertig miljard in de komende zeven jaar. Dus dat is wel uitgespreid. En ja, wat analisten ook wel zeggen van: ja, ze hebben ook die-- de timing van die beursgang is heel precies gekozen, want tot en met die 30 juni zien we eigenlijk een soort versnellende groei. Dus elk kwartaal komt er weer een hoger percentage bij. En dat is natuurlijk een gunstig beeld, hè, als je dat blind zou extrapoleren. En er is een soort winst gemaakt.

Bert Slagter: Terwijl als je naar de toekomst kijkt, dan zitten daar juist heel veel uitgaven, waardoor het heel onwaarschijnlijk is dat er winst wordt gemaakt omdat de kosten voor de baten uitgaan in de manier waarop ze in de toekomst hun rekenkracht willen organiseren. Dus dit is eigenlijk een soort van het gouden venster voor hun om die beursgang te doen. En ik heb even zitten rekenen. Op het achterkant van mijn bierviltje kwam ik op dat ze de komende twee, drie jaar toch echt nog wel nog een factor tien moeten groeien. Hè, dus ik geloof dat ze eind van Q3 op vijfentwintig miljard zitten in trailing twelve month. Ja, dat moet echt nog wel keer tien naar tweehonderdvijftig miljard, om, ja, om een soort goede aansluiting van kosten en baten te krijgen op termijn. Hè, dus die cijfers zijn aan de ene kant indrukwekkend. Hè, als je kijkt naar het aantal klanten en hoeveel dollars daadwerkelijk verdiend worden. Maar ja, ze moeten echt nog wel, je moet zeg maar, dit verhaal klopt alleen maar als je ook echt gelooft in nog een factor tien groei.

Bert Slagter: En anders is het, wordt het gewoon een heel lastig verhaal. Goed, nog even twee puntjes. Ik kwam toen ik het prospectus doorlas nog wat grappige dingetjes tegen. Ze noemen agents, die noemen ze virtual collaborators. Vond ik wel een leuke term. Geen idee wat we ermee moeten. We hebben het wel eens over virtuele werknemers, virtual collaborators. En er stond ergens bij een risico vermeld: vijf tot zeven procent van hun omzet, die komt van klanten die de voorwaarden overtraden. Dus die hebben ze al gefactureerd, die hebben al betaald en toen kwamen ze er later achter: hé, maar dit is in strijd met de voorwaarden. Dus die klanten hebben ze ook afgesloten. Maar dat is dus vijf tot zeven procent van de omzet.

Bart Mol: Ja, misschien zijn dat die Chinese distilleerders wel.

Bert Slagter: Zeker, die zitten daar ook bij. Ja, het werd genoemd en mensen die het misbruikten voor cyber-achtige dingen. Ja, klopt. Goed. En een laatste punt. Ja, er is ook een pre-IPO PERP gelanceerd op Hyperliquid. Dat is een instrument, waarvan de bedoeling is dat die de koers gaat aansluiten op de koers na de beursgang.

Bart Mol: M-hm.

Bert Slagter: Dus daarmee kun je al een soort beeld krijgen bij wat, ja, beleggers, speculanten verwachten dat de koers gaat zijn na de beursgang. Ja, dat is een beetje met de natte vinger, omdat we dus nog niet weten hoeveel aandelen er extra uitgegeven worden. Er zijn nu 16,9 miljard aandelen, ja, nog niet in omloop, maar binnen het bedrijf. En als je dat vermenigvuldigt met de koers op Hyperliquid nu honderd, van honderdvijftien euro, dan kom je op een marktkapitalisatie van 1,95 biljoen dollar. Nou, dat ligt aan de bovenkant van de range die door bedrijven of door analisten wordt genoemd. Hè, dus dat kan best zijn dat die koers nog wat gaat zakken, maar dat is wel aardig. Als je het leuk vindt, kun je het daar in de gaten houden. Linkje staat in de shownotes.

Bart Mol: Hé, één vraag over Hyperliquid, Bert, even kort. Volgens mij staat me bij dat bij SpaceX er ook zo'n pre-IPO PERP was.

Bert Slagter: Zeker, ja.

Bart Mol: Sloot die nou uiteindelijk een beetje aan toentertijd?

Bert Slagter: Ja, best goed. Ja.

Bart Mol: Oké.

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: Dus het is niet helemaal nattevingerwerk, zeg maar.

Bert Slagter: Nee.

Bart Mol: Een beetje natte vinger, maar toch ook wel-- de vorige keer sloot het aardig aan. Laat ik het zo zeggen.

Bert Slagter: Ja, klopt. Alleen die aansluiting die vindt natuurlijk plaats op het moment van de beursgang. En je zag wel in de dagen en weken ernaartoe dat naarmate er meer informatie bekend werd, dat die koers ook daarop reageerde. Dus hij gleed ernaartoe, zou je kunnen zeggen. Dus op het moment dat jij denkt meer inzicht te hebben dan de rest van de wereld, dan kun je ervan profiteren en anders ben je gewoon aan het gokken.

Bart Mol: Nee, precies. Maar op zich het is interessant dus om in de gaten te houden van tevoren. Het zegt wel iets.

Bert Slagter: Ja, zeker.

Bart Mol: Oké, ja top! Dan houden we hem voor nu hierbij. Gaan we het heel vaak nog over hebben. Maar ja, als er meer informatie naar buiten komt. Uiteindelijk als ze naar de beurs gaan, dan komt er ook een jaarrekening. Dan komen er allemaal andere dingen en dan wordt het echt leuk. Dan kunnen we dit eens helemaal uit gaan pluizen. Net als de rest van de wereld, want iedereen zit hier naar te kijken. Kan ik u vertellen, lieve luisteraars. Peet, volgens mij ben jij nog een voice-agent tegengekomen.

Peter Slagter: Ja, klopt. Wilde ik ook even kort laten horen. Ik zag Dessa langskomen, en dat is een, ja, een heel, eigenlijk een heel nieuw soort AI-model en gemaakt door Block. Dat is het bedrijf, waar Jack Dorsey achter zit. En die naam ken je misschien, van de oprichting van het Twitter. Zo heette het toen nog in ieder geval. Nu is het X. En nu is het ook in handen van een ander, namelijk Elon Musk en Jack Dorsey. Die heeft wat onderzoekers overgekocht een tijdje terug, en die hebben gewerkt aan een, ja, aan een AI-model waar, ja, eigenlijk alleen maar spraak ingaat en ook weer spraak uitkomt. En het resultaat heet Dessa. En dat publiceerden ze deze week op X in de vorm van een aantal clipjes, waarin gesprekken tussen een medewerker van Block te horen zijn, die die voert met Dessa. Nou, en dat klinkt dan zo. Ik heb even 55 seconden gepakt gewoon om even, ja, een beeld te geven van, ja, hoe Dessa klinkt.

Peter Slagter: Komt er, komt eraan.

Bart Mol: Hey, how you doing?

Gast: I'm doing well. How are you doing with the winter stuff?

Bart Mol: Winter is coming for sure. But you know.

Gast: Is that kind of a sore spot this year?

Bart Mol: Yeah, it's gonna be cold. I'm not a fan of the snow. I prefer to have sun on my skin. You know what I'm saying?

Gast: Yeah, I can see that.

Bart Mol: Well, anyway, I've had such an exciting day at work today.

Gast: Oh, tell us!

Bart Mol: Yeah, we, the team, we've decided to release the speech to speech AI model we've built for the past.

Gast: Oh wow. I was so-- I have been watching your journey of creating this.

Bart Mol: And what, what did you think of it? Are you excited about it as much as I am?

Gast: I was so blown away! I am so impressed.

Bart Mol: Yeah, it's so expressive, right?

Gast: It is so expressive. It's conversational. It's.

Peter Slagter: Ja, dit waren die 55 seconden. Het gaat daarna verder. Ja, en ik moet zeggen, ik was best wel onder de indruk van wat ik hoorde. Er zijn meerdere clips. Ik heb expres dit clipje genomen. Ik vond namelijk de rest van de clips eigenlijk beter. Hier hoor je nog een soort van aan het begin van, hm, zit iets, zit een gek randje aan nog. Maar naarmate het gesprek vordert denk ik wel van: ja, dit klinkt inderdaad wel alsof je een telefoongesprek. Ja, ik voer niet heel vaak telefoongesprekken met, ja, voor mijn gevoel-

Bart Mol: 16-jarige meiden.

Peter Slagter: 16-jarige chick. Maar ja. Maar zo klinkt die, andere clips zijn ook andere stemmen en andere personages. Maar ja, ik vond het qua ritme, intonatie, ja, het gevoel voor humor, inlevingsvermogen, emotie, hoe de stem gebruikt wordt, was wel echt anders dan, ja, hoe ik dat tot nu toe ervaren had. Ja, ik heb er geen diepgaande inzichten of nieuwe kennis over in de zin van dat ik precies weet hoe dat model werkt, op welke technologie dat dan gebouwd is of zo'n model ook redeneert wel of niet. Ik weet ook niet of dat bekend is. Volgens mij niet. In mijn korte zoektocht kon ik daar niet zoveel over vinden. Hebben jullie daar iets over, Bert of Bart of?

Bert Slagter: Nou, ik heb wel het idee dat ze behoorlijk goed geselecteerd hebben welke clipjes ze online hebben gezet.

Peter Slagter: Ja, misschien is het wel geproduceerd. Ja, dat weet ik ook niet.

Bert Slagter: Maar het interessante is inderdaad dat het dus geen taalmodel is. Het is niet dat het gesprek omgezet wordt naar woorden die het model ingaan en dat daar dan weer iets uitkomt. Dus er zit niet ook taal in het, en wat ze bij Block zeggen is dat het dus met een heel klein clustertje getraind kon worden en dat het ook kan draaien op lokale hardware op een MacBook M4 bijvoorbeeld. Omdat het dus heel klein is. Omdat er niet die hele tekstwereld ook in zit en alleen maar een spraakwereld. En ik ben dus net als Peet ontzettend benieuwd wat dat doet met bijvoorbeeld redeneren, zowel intern in het model, hè, dus op basis van interpretability van wat gebeurt daar nou, maar ook reasoning, hè, dus chain of thought reasoning en tool gebruik. Kan dat? Of is dit inderdaad alleen maar gewoon het voeren van het gesprek zonder dat het model bijvoorbeeld feiten kan opzoeken of dingen kan uitrekenen of kan controleren. En dus ik ben echt benieuwd naar de, zeg maar wat meer technische details die nog moeten uitkomen van Dessa, want zo heet ze, heet het model.

Bart Mol: Ja, ik wilde nog één dingetje aan toevoegen en dat zit meer op inderdaad het, waarom dit denk ik zo realistisch is. Omdat het, ja, het klinkt inderdaad als een telefoongesprek met gewoon een.

Peter Slagter: Omdat het niet perfect is.

Bart Mol: Precies. En het deed me heel erg denken aan ten eerste Her, de film en ten tweede wat OpenAI aan het begin geprobeerd heeft. En ik wil het even wat laten horen, want daar heb ik ook een clipje van. Dus nog een keer 30 seconden. Maar wel interessant, want dan kunnen we live eens even gaan kijken of wat ik in mijn hoofd heb zitten klopt, want ik ben het even spontaan erbij aan het harken.

Peter Slagter: Oh ja, oké.

Gast: Yeah, there are some funny ones.

Gast: I'd say there about 86 that we should save. We can delete the rest.

Bart Mol: Dit is Her. Dit is de film.

Gast: Hello there, new AI friend, I'm O. Ready to explore the world through your eyes? What are we looking at today?

Gast: Oké. Can we move forward?

Gast: Yeah, let's do that. Oké. So before we address your organizational methods, I'd like to sort through your contacts. Are they doing anything interesting like reading, working, or interacting with the space?

Bart Mol: Ja, en als ik het zo nu hoor, dan vind ik dus wat Jack Dorsey en zijn team gemaakt hebben best wel op dat gevoel van Her. Dat Scarlett Johansson met die hele hese stem, dat heeft iets heel intiems ook meteen en dat voel je hier ook een beetje aan terug. Dus ik heb het idee als dit uitkomt dat hier heel veel eenzame mannen heel erg verliefd gaan worden op Dessa. Dat is mijn conclusie.

Bert Slagter: Voor dingen als personal, hoe zeg je dat, ja, inderdaad companions of voor therapie-achtige dingen is het gesprek misschien belangrijker dan het kunnen opzoeken van feiten. Dus er is, bedoel je, moet je ook afvragen van waar is, wat is de, het doel van zo'n-

Peter Slagter: Ja, nou ja, ik zou het ook wel fijn vinden als ik mijn assistent bel. Bijvoorbeeld ik zit in de auto, ik wil even wat overleggen, dat ik gewoon, ja, wel met een

Bert Slagter: Het gevoel heb dat ik met een gelijkwaardige aan het praten ben. Ik weet wel dat over, over een jaar of twee zijn, is degene met wie ik bel of het de entiteit. Misschien wel een superintelligentie. En dan zou je kunnen zeggen: joh, waarom moet hij zich gedragen als een mens? Weet je wel. Dan moet je. Why downgrade?

Bart Mol: Wij gedragen ons ook niet als een mier, Peet.

Bert Slagter: Nee, nee. Hoewel. Ja, misschien. Nee, maar ik. Ik vind het op zich. Ik. Ik vind het wel een leuke ontwikkeling. Moet je voorstellen dat dit gewoon de standaard wordt.

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: Ja. Nou ja, goed. Dan word je gebeld door een bot en heb je gewoon geen idee meer dat.

Bart Mol: Hey Bert, we hebben nog een datapuntje volgens mij die we als laatste eventjes kort behandelen. Ja, in het geval wanneer gaat de AI ons allemaal werkloos maken? Nou ja, zag ik, zagen we dit langskomen deze week op Twitter. Jij hebt er iets meer info over. Het gaat over Microsoft.

Bert Slagter: Precies. Ook niet veel meer hoor. Ik lees het gewoon eventjes voor. Microsoft, die gaat voor zestigduizend werknemers een aanbod doen waarmee ze vrijwillig ontslag kunnen nemen.

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: Met als, ja context AI adoption. Volgens Bloomberg over een bepaald soort teams, maar dan wel niet specifieke mensen, maar aan iedereen wordt het aanbod dan gedaan. En dan, ja, dan hopen ze dat een deel daarvan vrijwillig weggaat. 27% van het totale werknemersbestand krijgt het aanbod. Nou ja, die zullen niet allemaal weggaan, maar dat zal toch wel voor een deel van minder personeel zorgen. En toevallig was ook deze week de Nederlandse overheid in het nieuws en dat was op basis van een plan wat al een tijdje in voorbereiding was en een Kamerbrief, brief. Maar Bloomberg die pikte dat ook op en die zei: Dutch government plans to cut 25,000 jobs in AI led overhaul. En dat is wel grappig, want als je de Kamerbrief leest, dat is een pagina of vijftien of zo. Dat gaat helemaal over inderdaad het plan om 25.000 ambtenaren minder te hebben over een jaar of zes of zo.

Bert Slagter: Dat is de tijd voor genomen en dat is ook best een flink gedeelte, want het gaat dan alleen maar over de Rijksdienst van Landelijke Overheid. Dat ik weet niet, weet niet hoeveel. Ik geloof 160.000.

Bart Mol: Klopt.

Bert Slagter: Dan gaan we terug naar het niveau van 2016. Dus op zich best een prima ambitie denk ik. En er staat ergens een paragraafje in dat AI daar inderdaad een rol bij kan spelen. Om te kijken van welk soort werk kunnen we laten doen door AI. Maar het is interessant dat Bloomberg dan dat in de kop zet. Dus het is toch? Ja, er zit een bepaalde gevoeligheid, bepaalde antenne voor. Ja, de, dat als er grote hoeveelheden mensen ontslagen of afgevloeid of het personeelsbestand verkleind wordt. Ja, heeft dat misschien iets met AI te maken?

Bart Mol: Ja, precies, precies. Nou, we gaan het eens in de gaten houden of onze overheid het voor elkaar krijgt om die systemen of in ieder geval die mensen te vervangen met AI systemen. Hé, wij gaan snel door, want we hebben stiekem gewoon nog een vraag van een luisteraar. Bertus.

Bert Slagter: Ja, dat vond ik een leuke context om het in te plaatsen. Ik krijg hem namelijk ook heel vaak, ook als ik bij een andere podcast te gast ben. De vraag van: ja, hoe zit het nou eigenlijk? Ja, eigenlijk twee invalshoeken over hetzelfde. Één hoe zit het? Hoe is het? Hoe gaat het? Zit het met mijn data? Dus als ik vragen stel of opdrachten geef of documenten erin stop, wat gebeurt daarmee? Is het wel veilig? Wat gebeurt er met mijn gegevens? Wordt het model? Onthoudt het model dat? Kan een ander daar dan ook bij? Weet je, dat soort vragen. En aan de andere kant ja, hoe werkt dat nou precies met het geheugen van het model? Want hij herinnert zich soms dingen en soms niet. Dus daar wilde ik het eens over hebben. En ik wilde het eerst eens even het theoretische stuk van hoe werkt het? En daarna hebben we ook nog wat. Ja, wat meer praktische reflecties erop van onszelf. Laten we eens beginnen met zo'n model. Dat is een taalmodel, die wordt getraind. Dat hebben we ook in een, ik geloof, wanneer welke aflevering was dat?

Bert Slagter: Vijf of zo? Er eens over gehad van hoe dat proces dan in elkaar zit en na al die enorme hoeveelheid rekenwerk, dan is er een model af met de gewichten van het model. Die zijn dan bevroren, die zijn vast. En dat model.

Bart Mol: Mocht je dat nou als luisteraar precies willen weten. Turingstation.nl/mcp. Kan je het gewoon aan je agent vragen en dan krijg je precies terug in welke aflevering was dit?

Bert Slagter: Ja, ja, ja. En ja, dat model, dat is gewoon data. Dat zijn getallen. Dat zijn bestanden. En die worden op het moment dat jij een vraag stelt geladen in de hardware die ergens in het datacentrum draait. En zo'n agent. Het lijkt een beetje op de film Groundhog Day. Ken je de film Groundhog Day nog?

Bart Mol: Zeker.

Bert Slagter: Ja, het is wel een oude film volgens mij. Een jaar of dertig oud of zo. Maar dat gaat over een gozer die wordt elke dag wakker, elke dag weer op hetzelfde moment wakker. Op dezelfde dag wordt hij wakker. Dan gaat die wekker en dan is het weer dezelfde dag die begint. En zo voelt het voor een agent ook een beetje als die een vraag van jou voorgeschoteld krijgt. Die begint gewoon weer op hetzelfde punt. Alsof je ergens uit de kast de hersenen haalt en die ergens in een hersenpan stopt en daarna de mens weer aanzet. En ja, dan begint er input te komen. Als je dat bij een mens zou doen, dan zie je dingen en ruik je dingen. Je hoort dingen, je voelt dingen. Ja, dat zijn de inputs van de mens en dan vormen zich gedachten. Dat wordt ook onderdeel van de input. En dan ga je wat doen. Ga je praten of zo. Maar zo werkt het bij een model ook. Die wordt dan gestart. En die weet eigenlijk precies tot op dat punt waar die getraind is. En toch zien we dat hij zich nu dingen herinnert. Dat hij dat als je een vraag stelt, dat hij terugkomt op iets wat in een ander gesprek heeft plaatsgevonden.

Bert Slagter: Hoe zit dat dan? En ja, dat komt omdat. In de input die aan het model ingaat. De input is jouw vraag, maar ook de vraag. De rest van het gesprek wat je al gevoerd hebt hiervoor. En dat is nog een soort logisch, want dat zie je op je scherm. Maar die input is veel rijker. Er zitten veel meer dingen in. Daar zit ook jouw persoonlijke informatie en voorkeuren in die je misschien hebt ingevuld, maar ook die in de loop der tijd zijn. Ja, zijn soort van gedestilleerd uit de gesprekken. En ook de documenten bijvoorbeeld die je erin hebt gestopt en informatie over de koppelingen die jij hebt gelegd met andere systemen en wat informatie over andere gesprekken die je tot nu toe gevoerd hebt. Dat zit allemaal. Dat wordt allemaal in de context gestopt die naar dat model toe gaat. Een beetje alsof je op Groundhog Day wakker wordt en naast je bed vind je een briefje met: hallo, jij bent Claude.

Bert Slagter: Tegenover je zit Bert en je gaat nu zijn vragen beantwoorden. En dan? Dan denk je als je bij het wakker worden weet je nog niks, maar 2 seconden later ben je ineens weer Claude die de vragen van Bert gaat beantwoorden.

Bart Mol: En Bert heeft een podcast of twee podcasts. Een paar kinderen. Je woont hier en daar en weet je, dus dat is inderdaad de memories die we wel kennen. Die zie je Claude soms ook wegschrijven, zegt hij opeens. Save this as a memory for next time.

Bert Slagter: En het interessante is dus als je dus gaat kijken naar ChatGPT 3.5 of zo. Toen net toen het uitkwam in 2022-'23, toen was het een heel klein briefje waar min of meer alleen maar dit op stond: jij bent ChatGPT. Je bent een vriendelijk, behulpzame bot en tegenover je zit Bert. En inderdaad, hij heeft twee podcasts en dit en dat en een paar van dat soort dingen die ik zelf ingevuld heb. And that's it. Meer paste er ook namelijk niet in die context. Het was best nog een klein context window. Er kon heel weinig in. En het was ook vreselijk duur om daar veel in te stoppen, dus dat deden we niet. En daarom merkte je helemaal in het begin nog dat als je een nieuwe chat opende en je stelde een vraag over iets waar het al eerder over ging, dan ging. Had hij geen idee dat je daar ooit over gehad hebt en je moest ook expliciet zeggen: bewaar dit in mijn geheugen. Nou, dan ging hij even. Het is opgeslagen in het geheugen en zo. En als je dan gaat kijken naar de afgelopen drie jaar, drie, vier jaar, dan zie je elke, ja, zes, twaalf maanden zie je het beter worden. Omdat, ja, dus bijvoorbeeld dat die context is groter.

Bert Slagter: Er kan veel makkelijker veel meer ingestopt worden. En ze verzinnen allerlei technieken om bijvoorbeeld, ja, van gesprekken een soort samenvatting te maken die dan kan worden meegegeven. En als hij dan daadwerkelijk het hele gesprek nodig heeft, dan laat hij dat er even bij. Dat is dan weer tool gebruik. En dan zodat hij letterlijk kan citeren uit dat gesprek en dingen kan terugzoeken. En dat is allemaal, ja, het ontwikkeling geweest. Niet in het model, maar er omheen. Wat ervoor zorgt. Daarom hebben wij het ook wel eens over neurosymbolische AI. Want dat neurale netwerk, dat brein, ja, dat onthoudt nog steeds niks over jou, maar in de tooling er omheen, ja, daar worden al dat soort met behulp van regels en technieken en algoritmetjes wordt dat allemaal geregeld. En ja, dus dat dus wat er naar jouw model, naar OpenAI, naar Anthropic of naar Google of naar Grok gestuurd wordt. Dat is jouw vraag. Met alle voorgaande vragen en antwoorden uit het gesprek.

Bert Slagter: Met persoonlijke informatie over jou die je zelf hebt ingevuld, je voorkeuren. Ook dingen die hij zelf heeft afgeleid in de loop der tijd. Ideeën over gesprekken die eerder gevoerd zijn en plekken waar hij dat kan vinden. De koppelingen die jij hebt ingesteld, documenten die je hebt eventueel hebt geüpload in deze chat. Het gaat allemaal naar die techbedrijven toe. En dan is dus de vraag even terug naar de vraag die ik vaak krijg van: ja, hoe veilig is dat dan? Wat gebeurt er met je gegevens? Die gaan dus daadwerkelijk naar die techbedrijven toe. En dan is de vraag: wat doen ze daarmee? En wat ze dus niet daarmee doen, is het model bijwerken. Want dat kan niet. Het model is gewoon die weights, die zijn zoals ze zijn. En dat model onthoudt niks van het gesprek. Dus als ik iets zeg over Bart, dan kan Claude niet tegen Bart zeggen: hé, weet je wat Bert net over jou zei? Dat weet Claude niet, hè? Maar het staat wel op de servers bij OpenAI of bij Anthropic. En wat ze daarmee doen, met die data, dat hangt samen met de gebruikersvoorwaarden.

Bert Slagter: Dus wat is het contract wat ze met je hebben gesloten? En dat kan samenhangen met wetgeving bijvoorbeeld. En het hangt samen met instellingen die je doet. Want je kunt in bijvoorbeeld ChatGPT is daar heet dat, ja, jeetje, hoe heet het ook alweer? Ik weet niet precies hoe de instelling heet, maar het gaat erover van mag OpenAI toekomstige modellen trainen met de data die jij hebt en met de gesprekken die jij voert? Zo'n soort instelling is het. Die staat bij particulieren denk ik standaard aan en bij zakelijk standaard uit. Ik weet niet precies, dat zouden we eens kunnen uitzoeken voor alle verschillende aanbieders, maar je kunt dat dus uitzetten en als dat uit staat dan wordt jouw.

Bart Mol: Bij Claude heet het, zie ik hier voor mijn neus: Help improve our AI models. Allow the use of your chats and coding sessions to train and improve Anthropic AI models.

Bert Slagter: Ja, en ze doen. Ik heb wel eens wat gehoord over hoe dat proces eruit ziet. Dat gaan ze natuurlijk helemaal anonimiseren. En alle persoonlijke gevoelige informatie wordt uitgehaald. Maar ja, weet je, het is alsnog wel iets wat in een volgend model trainingsdata kan zijn. Want ja, ze gaan er toch van uit dat als een mens die dat typt, dus dat is hele waardevolle trainingsdata, maar daar kun je dus voor kiezen of je dat doet. Stel dat je dat uitzet, dan zullen ze dat ook echt niet gebruiken. Ik bedoel dit soort bedrijven die hebben echt wel toezicht en reputatierisico, dus daar ben ik persoonlijk, vind ik, ben ik persoonlijk niet zo bang voor. Maar goed, hè, dan.

Bart Mol: Het zijn wel dezelfde bedrijven die het hele internet geript hebben om de eerste versie van hun modellen te bouwen, hè. Dus het is.

Bert Slagter: Nee, kijk, dus jou als consument, dat zullen ze hun schouders over ophalen. Maar ze doen natuurlijk ook zaken met grote bedrijven die ook een heel groot budget hebben om rechtszaken te voeren. Als dit, dat soort dingen.

Bart Mol: Nee, tuurlijk. Dus ik, maar ik wil een klein beetje tegenwicht bieden aan van joh, ja, Anthropic is een groot bedrijf, dus die zullen het wel goed doen.

Bert Slagter: Fair point. Dus hier zit iets. Hier zit een gevoelig punt, hè. Dus als jij zegt van: je mag het niet gebruiken voor toekomstige training. Ja, dan kun je inderdaad de vraag stellen: Goh, doen ze dat dan ook echt niet?

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: Ja, ik ben persoonlijk zo naïef dat ik dat wel geloof. Maar ja, je kan, maar je mag zelf.

Bart Mol: Ik bedoel, ik zeg ook niet dat het niet zo is, hè. Alleen ja, ik bedoel ja, we kennen Mark.

Bert Slagter: Ik maak er ook even een klein karikatuur van mezelf nu.

Bart Mol: Precies.

Bert Slagter: Maar.

Bart Mol: En de Facebook fails nog wel. Toen was Facebook ook al echt wel een groot bedrijf. Toen ze echt nog wel dingen hebben gedaan waarvan je achteraf kan zeggen: nou.

Bert Slagter: Kijk, dat, als dingen zijn, dingen gaan die moreel niet kunnen, maar ik dacht dat het wel gewoon mocht volgens hun eigen voorwaarden. Omdat die geen hond leest natuurlijk, hè.

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: Maar goed.

Bart Mol: Oké.

Bert Slagter: Dat, oké.

Bart Mol: Fair enough.

Bert Slagter: Hè, dus dat is even één aspect van kan data gebruikt worden voor toekomstige training. Maar dan gaat het dus niet over het huidige model, maar over een toekomstig model. Want het huidige model, die ligt gewoon in de kast en die wordt er elke dag groundhog day weer uitgetrokken.

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: Dat is één. Twee is: het staat op hun servers. Het zit, en daar hebben mensen toegang toe. Dat kan gelekt worden, dat kan gehackt worden. Dat, wat voor soort manier kan daar natuurlijk iets mee gedaan worden. Ze kunnen het op een andere manier misbruiken. Ze kunnen jouw gegevens verkopen. Weet ik veel daar, op dataminen, noem het, noem het maar op. Hè, dus één van de aanklachten ook tegen OpenAI was dat bij dat Navier Stokes probleem dat ze in de chats van hun, van een klant, van een gebruiker van hun hadden gezien: hé, dit gaat wel een aardige kant op, laten we het zelf ook eens proberen, maar dan met veel meer rekenkracht. Of dat echt zo is geweest, dat weten we volgens mij nog steeds niet.

Bart Mol: Nee.

Bert Slagter: Maar dat, in theorie zou dat natuurlijk kunnen, hè. Dus mensen kunnen.

Bart Mol: Ja, dus even voor duidelijkheid de onderzoeker die, hè, met dit probleem bezig was gebruikte daar ook ChatGPT en Claude voor. En het verhaal van hem in ieder geval is: ik heb die tools gebruikt, ik heb daar stappen gemaakt naar de oplossing en hé, twee dagen later kwam OpenAI zelf dit probleem eventjes oplossen. Hij zegt eigenlijk: ja, ze hebben dus gewoon gezien dat ik dat deed en op die manier dat gebruikt om uiteindelijk zelf mijn oplossing een beetje af te pakken of te pikken.

Bert Slagter: Ja, en dit, ik moet je zeggen dit vind ik nog wel plausibel dat dit soort dingen gebeurt. Hè, daar zie ik ze allemaal wel voor aan. Hè, dus ja, er is wel daadwerkelijk een vraag, hè. Dus het, de data die jij stuurt, die zal niet letterlijk in het huidige model terechtkomen. Dat is gewoon niet hoe de techniek werkt. De data die jij stuurt zou wel onderdeel kunnen worden van het trainingsproces van een volgend model. Dan zal die data ook niet letterlijk in het volgende model terechtkomen, want dat is niet hoe LLM's werken. Hè, die onthouden niet letterlijk. Er komt geen kopie van jouw data in het geheugen van het model. Alleen als jouw data maar vaak genoeg voorkomt of er maar vaak genoeg op getraind wordt, dan heb je kans dat er stukjes uit gerecalled kunnen worden. Bijvoorbeeld een, het huidige modellen, die zullen bijvoorbeeld het eerste couplet van het Wilhelmus gewoon kunnen, ja, oplepelen. Hoeven ze niet op te zoeken. Dat kunnen ze gewoon reproduceren omdat het voldoende vaak in de trainingsdata voorkomt, weten ze gewoon.

Bert Slagter: Wilhelmus van Nassouwe, enzovoort. Dat kunnen ze gewoon letter voor letter produceren. Ik denk dat het dertiende couplet van het Wilhelmus dat dat lastiger wordt en dat ze dat zullen moeten gaan opzoeken, omdat dat maar heel weinig voorkomt, weet je wel. Dus daar zit een soort van, ja, spectrum in. Hè, dus het huidige model, nee, die onthoudt dat niet. Een toekomstig model, ja, dat wordt al trickier. Dat wil je uitzetten. En dan misbruik door die bedrijven zelf. Ja, dat is niet uit te sluiten gezien wat techbedrijven in het verleden natuurlijk eerder gedaan hebben met allerlei soorten, ja, immorele praktijken. Je kunt daar gewoon domweg niet van uitgaan. Nou, dan is de vraag: wat moet je hiermee? En er zijn wel soort van technische oplossingen, namelijk dat je dus niet gebruik maakt van OpenAI en Anthropic en Google en Groq, maar dat je je modellen lokaal draait. Nou, dan weet je 100% zeker: dat gaat niet naar dat techbedrijf toe. Dat blijft op mijn eigen machine en daarna is het ook gewoon weer weg. En er zijn ook wel cloudproviders die hun uiterste best doen om niets van jou, zeg maar, te kunnen zien.

Bert Slagter: Geen enkel onderdeel van het proces, dus onderweg niet, op de machine waar het wordt uitgevoerd niet en ook daarna niet meer. En toch hele krachtige modellen aan te bieden. Eén zo'n aanbieder is bijvoorbeeld Venice AI en die hebben een hele brede waaier aan modellen die ze aanbieden van Claude en van OpenAI en Google en Groq ook, maar ook de open weights modellen. En die zetten er gewoon elke keer bij precies van: oké, wat voor soort veiligheidsgarantie kan ik nu bieden? Sommigen die zijn dan end-to-end encrypted. Sommigen weten ze ook 100% zeker dat de data van de server meteen verwijderd wordt, enzovoort. Hè, dus dat verschilt dan per model en die zou je eventueel kunnen gebruiken om, ja, echt heel gevoelige zaken mee te doen. Of als je zegt van: ja, ik wil dat gewoon principieel. Maar ja, dat blijft toch, het is toch allemaal een mindere ervaring uiteindelijk dan wat je hebt als je een soort, ja, als je gebruik maakt van het ecosysteem van OpenAI, Anthropic of Groq zeg ik maar even, hè, want dat zijn de drie waar we nu, waar wij nu zelf ook experimenteren.

Bert Slagter: Bijvoorbeeld met van die persoonlijke assistenten waar je dan tools hebt, apps en, ja, dat is toch wel heel leuk om mee te werken. Ja, dat gaat gewoon niet gebeuren op je lokale machine of met Venice nog.

Bart Mol: Nee.

Bert Slagter: Dus ja Bart, wat doen we dan? Verkopen we dan onze ziel maar aan de duivel?

Bart Mol: Nou kijk, weet je wat het is? We hadden het hier vorige week over dit topic. Zeiden we: dat gaan we volgende week doen als Peter er ook bij is. We hebben het even over gediscussieerd en toen zei ik: kijk, weet je, als we dit gaan doen, dan of in ieder geval als ik dan naar mezelf kijk, denk van: ja, ik kan hier dan niet. Kijk, ik kan hier wel de priester uit gaan hangen en vertellen hoe het allemaal hoort en hoe je het allemaal moet doen. Maar ik denk ook wel dat ik moet zeggen op de vragenstellers, want dit wordt vaak gevraagd, dat ik hier eigenlijk het antwoord niet op heb. En als ik het antwoord al heb, dan is het misschien niet het antwoord wat je wil horen, want ik voel me hier zelf namelijk ook nog regelmatig ongemakkelijk bij. Als ik dan in mijn bed lig en ik denk van: nou, wat heb ik vandaag allemaal weer aan Claude Code gevoerd? Dat is echt, ja, ik ben gewoon vrijwillig natuurlijk gewoon bakken met data die machine in aan het werpen. Ik let er wel een beetje op. Er zijn wel bepaalde dingen die ik niet doe, maar dat zit echt wel in de inner circle van mijn ui, zeg maar.

Bart Mol: Ik bedoel mijn foto's van mijn ruggenwervels toen ik een hernia had, die heb ik er gewoon ingegooid bijvoorbeeld. Heb ik wel even opgelet dat op die foto zelf mijn BSN enzo of whatever daar op zo'n MRI-scan staat dat ik dat eraf had gecropt. Maar ja, het is. Ja, dat heb ik er even af gecropt. Alleen, ja.

Bert Slagter: Maar je hebt toch ook je hele NAS laten organiseren door Claude? Dan gaat het toch ook gewoon BSN's die kant op?

Bart Mol: Mijn BSN staat niet per se op mijn NAS, maar.

Bert Slagter: Nee, heb je geen screenshot van je paspoort?

Bart Mol: Ja, maar weet je wat het is, Bert? Kijk, ik kan wel zeggen: ik doe het niet, maar als jij Codex computer use hebt gegeven, dan ben je er eigenlijk al.

Bert Slagter: Precies, dat is mijn punt.

Bart Mol: Precies en dat is ook mijn punt. Ik heb het wel vaker over dat AI een soort duiveltje en een engeltje is op beide schouders, op elke schouder één. En ja, weet je, het engeltje is aan de ene kant van: ja, ik kan dingen doen waar ik mijn hele leven van gedroomd heb. In mijn hele leven zitten mijn handen al op mijn rug gebonden van: ik heb ideeën, ik ben een digitale nerd. Ik ben opgegroeid op het internet. Ik wil websites maken, ik wil dingen maken en dat kon ik niet, want ik kon niet programmeren en dat kan ik nu wel. En ik heb in de twee jaar dat ik dat kan, heb ik apps gemaakt, websites gemaakt, mijn halve huis geautomatiseerd. Ik heb digitale fotolijstjes gemaakt. Ik maak mijn eigen 3D-prints. Ik ben, I'm free. Ik kan eindelijk doen wat ik wil en dat is zo'n fantastisch gevoel. Maar de keerzijde van die medaille is dus dat ik wel, ja, heel veel deel met mijn agent. En dat is wel de agent die het meest krachtig is.

Bart Mol: Dus ja, dat is in mijn geval Claude, maar dat had ook de agent van OpenAI kunnen zijn. Ja, we hebben, dus kan ik hier een antwoord op geven? Ja, nee. Het is toch een beetje fingers crossed en hopen dat het goed gaat of zo. En dat is wel echt een heel erg teleurstellend

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: antwoord, tuurlijk, aan de ene kant. Dus tuurlijk experimenteer ik wel, hè, met lokale AI. Ik bedoel, ik heb het hier draaien. Ik doe mijn transcriptions, doe ik allemaal lokaal, maar die transcriptions gaan dan uiteindelijk daarna wel gewoon weer de agent in. Dus ja.

Bert Slagter: Kijk, het is heel dubbel. Ik ben best wel een privacyvoorvechter. Ik heb daar ook wel op allerlei conferenties over gesproken. Ook bijvoorbeeld in de context van de digitale euro die dan kwam. En ja, ook historisch, hè, bij de opkomst van het internet heb ik daar altijd wel veel interesse in gehad. En toch heb ik er ergens onderweg voor gekozen. Een soort van: ja, what the fuck, het heeft toch allemaal geen zin. En het heeft ook te maken met de wetgeving in Europa dat echt iedereen die ook maar iets relevants doet, die moet een scan van jouw paspoort hebben. Elk techbedrijf, elk fintech, elke crypto, elke bank. Dus, weet je, ik ben al zo vaak met al mijn data overal gelekt. Het heeft toch geen zin meer. Een beetje dat gevoel. Ik bedoel, er zijn weinig datadumps waar je mijn gegevens niet kunt vinden. Een beetje dat idee. Dat ik denk van: ja, ik ga me maar focussen op het mitigeren van de eventuele gevolgen daarvan. Dus ik doe de aanname, iedere crimineel die kan alles over mij vinden.

Bert Slagter: Hè, dat is niet echt zo, maar stel dat dat zo is, wat kan ik dan doen om de impact daarvan enigszins te beperken? Dat heeft dan te maken met je cyberveiligheid en alertheid en optionaliteit en back-ups en allemaal dat soort zaken. Hè, dus dat ik niet zomaar mijn geld kan opnemen bij mijn vermogensbeheerders. Dat soort zaken. Dat je denkt van: ja, want ja, het is toch niet tegen te houden. Dan moet je in een hutje op de hei gaan zitten.

Bart Mol: Ja, ik weet niet Bert, het klinkt heel rationeel, maar ook dit is wel gewoon een copingmechanisme voor hetzelfde ongemakkelijke gevoel wat er

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: wat eronder ligt.

Bert Slagter: Nee, is het ook.

Bart Mol: Want ja, kijk, mijn paspoort, oké, maar als ik nu aan Claude vraag: maak even een psychologisch profiel van mij. Ja, daar komt toch wel denk ik iets uit wat echt wel dieper gaat en persoonlijker is dan een kopie van mijn paspoort.

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: En dat zit mij ook ergens niet helemaal. Maar ja, ga ik er niet mee stoppen. Dat is gewoon de bot waar ik-

Bert Slagter: Al je persoonlijke gesprekken. Ja, en de volgende stap is: ja, ga je inderdaad de AI overal laten meeluisteren?

Bart Mol: Ja. Ja.

Bert Slagter: Vind ik een interessante vraag. Ja, we hadden het vorige week even over vertrouwen in je AI hebben, AI-modellen. Van Jensen Huang van Nvidia die zei van: ja, je moet een model zero trust. En als je denkt van: hé, hij doet het elke keer goed, dan kun je hem langzaam wat meer toegang en wat meer vertrouwen geven. Je geeft een peuter ook geen kettingzaag. Een beetje dat beeld. Ja, het probleem is natuurlijk dat op een gegeven moment is Claude met computer use zo superhandig en zo goed en alles dat je hem inderdaad al die data maar geeft. Maar ja.

Peter Slagter: Ja eens, we gaan wat dat betreft ongemakkelijke tijden tegemoet. En het ongemak zit ook in een soort van onvermijdelijkheid, hè. Dingen die natuurlijk niet echt onvermijdelijk zijn, maar wel tegenaan schuren. Al zoiets simpels als, ja, ik ben afgelopen week even bezig geweest met mijn back-ups thuis. Nou ja, prachtig, loopt allemaal. En ja, dan kom je op de vraag van: nou mooi, die NAS die thuis staat. Maar wat als je huis affikt? Weet je wel. Dan staat je back-up op, is je back-up weg en dan moet je daar eigenlijk wat voor doen. Ja, dan heb je dus een tweede back-up locatie nodig. Wat ga je, ja, ga je dan nog een keer investeren in een NAS en schijven en dan het hele rattenplan opnieuw uitvoeren, ergens neerzetten? Nou ja, dat gaat nog meer tijd, het kost al best wel wat tijd. Of duw je dan je back-up gewoon naar een back-upservice? Ja, dan staat hij daar.

Bert Slagter: Wel versleuteld?

Peter Slagter: Ja, maar ja, natuurlijk komt er een moment toen het-

Bert Slagter: Tot quantum day, hè?

Peter Slagter: Ja, precies. Dat bedoel ik. Er zit een soort van onvermijdelijks in de situatie dat je je gegevens wel her en der rondflingeren in de hoop dat het goed gaat.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: En ook met AI-systemen. Ja, we weten allemaal intussen wel, die systemen werken eigenlijk het best als ze bijna alles van je weten.

Bert Slagter: Ja, daar gaan we het straks nog over hebben met alle MCP-servers en context en ja.

Peter Slagter: Dus ik, ik heb inderdaad een Feeldie gekocht. Die heb ik nog niet, dus daar gaan we later over rapporteren hoe, hoe of dat werkt.

Bert Slagter: Wat is dat, een Feeldie?

Peter Slagter: Een hard, gewoon een apparaatje die je omdoet, en die kan meeluisteren met in principe gewoon zeven dagen lang 24/7 alles wat je doet. Dat is een modus. Je kunt ook zeggen: ik wil dat je nu luistert en ook weer stopt en die slaat dan niet de audio op, maar hij transcribeert direct, dus het resultaat is, zeg maar, eigenlijk een verslag van je dag. Ja, is natuurlijk ideaal. Ik bedoel, ja, laten we wel wezen, er zijn 100.000 momenten per dag waarvan je denkt, s-later soms denkt: shit, wat zei, wat was er ook alweer gezegd? Over wie ging het ook alweer? Hadden we nou een afspraak gemaakt? Hoeveel onenigheden gaan er niet over: ja, nee, ik had het toch, ik had het toch geroepen. Ja, het is natuurlijk hartstikke handig als je in principe gewoon een log hebt van alles. Maar ja, ik bedoel, hoeveel ongemak zit daar wel niet in? Weet je? Daar moeten we het dan later ook nog wel een keertje over gaan hebben, want we hebben nog meer leuke items deze week. Dus ja, ik ben het helemaal eens met Bart. Het is een duiveltje en een engeltje tegelijkertijd.

Peter Slagter: En waar zit nou precies het optimale evenwicht? Ik weet het eigenlijk niet.

Bert Slagter: Ik ben wel optimistisch over de mogelijkheid dat dit alleen maar een probleem is voor de pioniers, hè, de innovators, misschien de early adopters, maar dat op een gegeven moment dit zo volwassen is, hè, dat het 90, 95% van de inference on device kan. Even zoals Apple het wil doen, gewoon met een model op je iPhone. Die verlaat je iPhone niet en anders gaat het naar de private cloud van Apple, die ook zegt: wij slaan het niet op, wij doen er verder niks mee en wij bewaken jouw privacy. Dat is, zeg maar, in mij het idee van: nou, weet je, er zijn bedrijven die het goede voorhebben met de mensen en die dat op een goede, verantwoorde, ethische manier gaan doen. Andere kant zie ik dan weer dat bericht van iemand die zijn Samsung-tv aan het reverse engineeren is en die komt erachter dat het ding 24/7 met een microfoontje zit te luisteren of er misschien een baby huilt of een hond blaft, zodat hij je advertenties kan geven voor hondenvoer en kinderwagens. En als je tv geen microfoon heeft, dan gaat hij op zoek naar randapparatuur op het lokale netwerk met wel een microfoon.

Bert Slagter: Die heeft dus, zit een packet analyzer die al het netwerkverkeer op jouw netwerk bekijkt of daar misschien wat interessants in zit en dat stuurt hij naar Samsung en 400 partners.

Peter Slagter: Ja.

Bert Slagter: Weet je, denk ik: ja.

Peter Slagter: Met andere woorden: we hebben allemaal al een Feeldie om.

Bert Slagter: Nee, met andere woorden: je kunt het niet aan grote bedrijven overlaten om ethisch te handelen, want die maken er een zooitje van. Dus ik zit, ja, ik balanceer daar een beetje tussen het soort hoop dat er Apple-achtige dingen. Maar ja, is Apple dan te vertrouwen? I don't know, man. Ja, het is moeilijk.

Bart Mol: Ja, het is echt een dilemma. Dat is gewoon het eerlijke antwoord erop.

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: En ik had zoiets van: ja, dat moet, ik ga wel met de billen bloot of wij gaan met de billen bloot, want dit is gewoon eventjes ook hoe het is. Je kan wel zeggen dat ik alles op Qwen draai hier thuis op mijn GPU. Ja, als experiment, maar als ik dan echt even wat gedaan wil krijgen, dan gaat toch even Claude Code open. Ja, zo is het wel. Ja, goed, we gaan het hier nog vaak over hebben. Misschien is het leuk om voor die tijd eventjes, ik heb hem even bijgezocht. Aflevering drie, seizoen één, Black Mirror: The Entire History of You, gaat ook hier over. Dat mensen, ja, alles op kunnen slaan en perfect terug kunnen kijken wat ze een jaar geleden verteld hadden tijdens die ene meeting. Wel leuk om, het staat mij bij dat dat best wel een goede aflevering was. Ook uit de hoogtijdagen van Black Mirror. Seizoen één, twee en drie waren goed, daarna was het wat minder. Ga die luisteren. Hé, ja, over agents gesproken jongens. We moeten ook nog even een ander iets, iets anders. We gaan het over iets anders hebben. Wel over agents.

Bart Mol: Komt ie aan.

Peter Slagter: Ja, dit zit, het is wel mooi eigenlijk. Het gaat gewoon in één vloeiende vaart door, zeg maar. Het is ook een soort dilemma dit. Het is ook een soort afweging. Ook een soort duiveltje en engeltje situatie. Ja, ik heb het item "Jouw AI-assistent, mijn probleem" genoemd en het is geïnspireerd op gewoon iets wat we de afgelopen weken zelf ervaren hebben.

Bert Slagter: Ja, zeker.

Peter Slagter: En Bart die attendeerde mij erop en zei van: ja, er zit eigenlijk wel een item in. Toen dacht ik: ja, eigenlijk wel. Misschien moet ik het gewoon even uitschrijven. En het is ook makkelijk te volgen, denk ik. Het is allemaal niet heel technisch, het is gewoon even een praktijkervaring en een klein beetje uitgezoomd. En het gaat over AI-assistenten. En ja goed die zijn nu overal, hè. Ze zijn steeds eenvoudiger ook in gebruik te nemen. We hebben Dot. Van OpenAI. We hebben Grok bot van X. We hebben Duet intussen van Anthropic. We hebben Muse van Meta en nog een hele rits anderen. Als je gaat zoeken naar de open source kant van deze markt is nog groter, zeg maar. Alles wat uitgebracht wordt, wordt ook een open source equivalent van gemaakt.

Bert Slagter: Precies.

Peter Slagter: En je maakt tegenwoordig gewoon een accountje aan. Je activeert wat plug-ins, je kunt aan de slag. En bij de ene bot is dat, ja, wat lastiger dan de andere. Bij Dot moet je daar zelf wat energie in steken bijvoorbeeld. En bij Duet, ik heb daar wat reviews over geluisterd in andere podcasts. Ja, die blijkt echt heel gretig te zijn. Die gaat echt gelijk op zoek naar van alles wat hij kan doen. Ook dat je denkt van: ja, oké, het is misschien netter of handig, maar het hoeft niet per se. Ja, hoeft niet. Weet je, stop maar. Ga maar terug je hok in. Nou en wat is nou, wat zijn veelgebruikte toepassingen? Van onszelf bijvoorbeeld, nou ja, e-mailcuratie. Gewoon, iemand die meekijkt in je inbox. Van joh, wat is dit voor mail? Wat moet je het meest, urgent of niet? Bijvoorbeeld een e-mailtje met een factuur. Moet die doorgestuurd worden naar de administratie? En welke dan? Of er komt een klantvraag binnen. Dan is het wel handig als er alvast wat gegevens bij gezocht wordt. Of misschien wel zelfs wel een oplossing omdat hij uit kon zoeken van: hé, deze klant zegt dit en dat klopt, ik heb dat nagekeken.

Peter Slagter: Misschien moeten jullie dit even fixen voor hem. Nou ja, wat ik zeg, er komt iets binnen en het is urgent en een alarm laten afgaan of iemand vraagt om een afspraak en alvast kijken in je agenda: heb je dan tijd of niet? Of heb je een alternatief? Nou, hartstikke handig. Wanneer wordt het nog handiger? Nou, als je die bot vervolgens ook gewoon zelf de afhandeling laat doen.

Bert Slagter: Ja, precies.

Peter Slagter: Bijvoorbeeld: ja, ik heb alvast een afspraak voor je gemaakt of ik heb het alvast opgelost voor je en de klant teruggemaild. Oh ja, en die factuur die staat alvast in de administratie. Of ik heb even teruggemaild, want er miste wat op die factuur. Ik heb een nieuwe opgevraagd. I don't know. Dat is natuurlijk, ja, dan kan je achterover gaan zitten en een beetje kijken naar wat je bot doet. Nou, en dat klinkt ideaal. Alleen, ja, ik denk dat we nog niet zover zijn dat het ook in de praktijk een prettige uitwerking heeft. Ja, ik pak even een voorbeeld erbij van, ja, een mailwisseling die ik had met een van onze luisteraars, Patrick. En Patrick, ik heb je hier nu niet erbij gesleurd om jou eventjes, ja, als voorbeeld te gebruiken van hoe het niet moet. Helemaal niet, want ik vind-

Bert Slagter: Het is meer een voorbeeld van tweede, derde orde effecten die we nu ervaren door dit met zijn allen te doen eigenlijk.

Peter Slagter: Want ik vind meer mensen moeten als Patrick zijn. Die is namelijk gewoon lekker aan het testen en het werken met AI tools, waaronder Instinct. Hebben we het destijds over gehad, want hij stuurde daar een mailtje over van: joh, ik heb ook een tip, namelijk Instinct. Die gebruik ik als AI agent. Nou kijk, daar mag je gewoon naar kijken. En dat hebben we toen ook genoemd. En ja, ik stuurde een mailtje terug van: joh, wat leuk en wat zijn je ervaringen? Waar gebruik je het voor? En na een aantal mailtjes heen en weer was voor mij wel vrij duidelijk: nou, ik communiceer nu met of via een bot, hè.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: Dus ik communiceer met Patrick. Maar Patrick laat duidelijk zijn mailtjes schrijven door een bot. En ja, ik weet niet of iedereen zo'n radar heeft, maar op een of andere manier gaan er toch gewoon wat lampjes branden. En ik dacht: waarom nu dan? Want die mailtjes zijn helemaal niet slecht geschreven. Het was, ze waren vriendelijk, ze waren ook correct en ik kon het hartstikke goed begrijpen. En het was duidelijk ook dat de correspondentie die voorafging aan een mailtje, ook dat er rekening mee werd gehouden. Maar toch, ja, het had gewoon iets heel duidelijks gemaakt. Ja, synthetisch is het woord dat dan bij me opkomt. Er zat een soort, ja, overmaat van bevestiging in van wat eerder gezegd werd of zo. Een soort van geconstrueerde oprechtheid. Ja, ook, hele expliciete emoties, iets te gelikt, ook de afsluiting. En alsof er ook een soort van, risicomanagement in zit van: ja, ik wil heel expliciet maken, dat ik, wat ik ergens van vind, zodat Peter aan de andere kant van de lijn onmogelijk het op een andere manier kan interpreteren.

Peter Slagter: Een soort overoptimalisatie. Het was te gepolijst.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: En in mijn optiek best wel mollig, wollig, mollig en mollig, soort dik.

Bert Slagter: Het is alsof je me bij, als je van mij een mailtje krijgt. Ik ook mollig taal gebruik.

Peter Slagter: Ja, Bart Mol-ig. Wollig taalgebruik. Waar, hè, waarbij de verpakking eigenlijk het sociale soort van belangrijker is geworden dan de informatie. Dus ja, de ruis versus signaal verhouding begint een beetje de verkeerde kant op te draaien.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: En wat ik ook merkte, ja, het is best wel lastig om mailverkeer, om een gesprek te stoppen. Zeker, ja, in dit geval, ik reageerde gewoon 100% zelf, en mijn mailtjes worden dan gewoon steeds korter. Zo, ja, dat geeft dan toch het signaal af van: nou.

Bert Slagter: Ja, akkoord, goed, oké.

Peter Slagter: Akkoord.

Bert Slagter: En dan is hij gewoon klaar. Ja.

Peter Slagter: Maar een bot? Ja, prima. Die kijkt naar het gesprek ervoor.

Bert Slagter: Dank voor je akkoord.

Peter Slagter: Ja, ja. Die heeft alle tijd om gewoon op mute te reageren.

Bert Slagter: Ik heb nog nooit zo'n goed akkoord gezien.

Peter Slagter: Mijn akkoord is mooier.

Bert Slagter: Het is een a-mineur akkoord.

Peter Slagter: Wie stopt er, hè? Dus, en ik merkte, langzaam maar zeker werd mijn, ja, perceptie en oordeel over het gesprek negatiever. En het is natuurlijk, ja, helemaal, dat is voor, als ik terugga naar: wie heeft het gestuurd? Patrick, onze luisteraars letten mee en stuurt die natuurlijk volledig onterecht. Die is gewoon lekker bezig.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: Bert.

Bert Slagter: Ja, in heel, heel specifiek in de context van het experimenteren met AI, omdat Turing Station een AI podcast is, eens, maar in alle andere situaties waarin je als community lid met een podcast communiceert, oneens. Want dat is nou precies een vorm van communicatie waarin het gaat om het menselijke contact. Dus ik bedoel, het gaat niet per se om het uitwisselen van informatie. Deze trein die vertrekt van spoor tien of je pakketje is onderweg. Het gaat om ja, weet je, ik vind iets of ik heb een idee of ik heb feedback. Of ik heb geluisterd van tof of niet tof. En het ja, het gaat. Het gaat om dat menselijke. En als je dat dan een soort van tegen je bot zegt: joh, ja, zeg maar even wat tegen die podcast. Ja, dat is dat. Dat is niet waar het om gaat. Het gaat hier om.

Peter Slagter: Nee, maar je kunt. Het moeilijke is, je kunt dus niet echt meer het werk dat iemand zelf erin gestoken heeft beoordelen of de intentie. In dit geval geloof ik, dat Patrick alle mailtjes die er uitgaan zelf bekijkt en ook gewoon aangeeft wat hij zelf overgedragen zou willen hebben. Hij heeft aan het eind ook gemaild met: ik wil even wat onthullen. Dit was Instinct, Instinct waar jij mee aan het praten was. Maar ja, waarop ik aan kon geven, ja, dat, zo'n vermoeden had ik al.

Bert Slagter: Ja, we hebben nog een ander goed voorbeeld volgens mij, Peet, dat we verder langs laten komen.

Peter Slagter: We krijgen ook regelmatig mailtjes. Een ander voorbeeld; we kunnen er wel meer uit onze mailbox vissen, maar van CEO's die zoeken naar microfoons om in te praten. Wij maken een podcast.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: Ja, en er zijn allerlei bedrijven, ook internationaal, die, ja, die willen graag interviews geven. Er is natuurlijk een verzoek bij ons van: hé, wij hebben een product en ik heb een CEO en, ja, die zou heel tof kunnen uitleggen hoe dit in elkaar zit. Laurids bijvoorbeeld, deze week, die schreef: Hoi Turing Station team, Ik ben Laurids, negentien, van Strawberry in Stockholm. We bouwen het AI agent platform van Europa. Superkrachtige agents die op je computer leven en direct in de browser werken. Één klik weg en met al je contact. Is letterlijk, hè, het komt in het Nederlands aan. Maar ja, zo zou je natuurlijk nooit schrijven. Zodat ook mensen die geen engineer zijn eindelijk echt werk gedaan krijgen met AI. Onze CEO Charles Maddock zou heel graag te gast zijn bij Turing Station om te praten over AI agents voor iedereen, enzovoorts, enzovoorts. Met een linkje naar een plek om voor ons een afspraak te maken met hun. Nou ja, goed, het is overduidelijk dus een assistent die, ja, gewoon op cold outreach gezet is.

Peter Slagter: Ik wil graag achter de microfoon zitten. Nou ja, duidelijk ook slecht Nederlands en ook slecht onderzoek. Ja, interviews, Turing Station. Ik bedoel, kijk.

Bert Slagter: Ik moet er vooral om lachen. Kijk, Peet, jij bent altijd een beetje degene die, kijk, ik heb dit soort dingen. Ik heb een hele mooie knop in mijn inbox staan, die heet archiveren en dan ga ik verder met mijn dag. Maar Peet, zeker nu die hulp heeft zo nu en dan van zijn Grok bot, wil hij nog wel eens. Jij wil hier nog wel eens op ingaan en dan zegt hij: ah, dat is interessant. Wat vond je het meest boeiende interview in de afgelopen achttien afleveringen van Turing Station? Of dat hij zegt van: ja, vertel eens iets over de podcast en dan breekt vaak de illusie voor je ogen. Want dan zegt zo'n agent van: nou ja, ik moet eigenlijk wat bekennen, of hij begint te hallucineren. Of, ja, dat soort gekkigheid krijg je dan. Dan blijkt heel duidelijk van dit was geen mens.

Peter Slagter: Laurids, die draait denk ik niet op een frontier model, want die begon over een aflevering te leuteren van: ja, dit vond ik een toffe aflevering. Waarop ik weer vroeg: vooral wat vond je dan van het interview dat daarin gehouden werd? Ja, er wa-, oh, er was geen interview. Nou ja.

Bert Slagter: Ja.

Peter Slagter: Ja. Weet je, het punt is, dit fenomeen is natuurlijk niet alleen maar in mijn inbox aan de hand, of in die van Bart, of in onze support inbox, maar overal waar communicatie plaatsvindt, klantenservice is, waar tickets, systemen, sollicitatieprocedures, LinkedIn berichten, sociale media, telefonische acquisitie, Bert.

Bert Slagter: Ja, d-daar vind ik dus wel een verschil tussen zitten. Dat, sommige dingen zijn dus gewoon puur het uitwisselen van informatie. Als er een storing is, dan wil je gewoon weten is er, hebben jullie de storing ook in beeld? Wanneer is die opgelost? En dat vind ik echt prima als mijn bot het doet. Vind ik ook prima als ik door een bot geantwoord word. Graag zelfs, want dan heb ik meteen antwoord in plaats dat ik moet wachten tot iemand een keertje terug is van de plee om mij antwoord te geven.

Peter Slagter: Ja.

Bert Slagter: Dus, i-, d'r is echt wel een spectrum van waar ik het gepast en prettig vind om door een bot te worden beantwoord of mijn bot dat te laten doen, naar het punt dat ik het echt ongepast en onprettig vind.

Peter Slagter: Ja.

Bert Slagter: Dat zal wel verschuiven door de tijd heen, hoor. Het kan ook zijn dat ik zelf nog gewoon aan het wennen ben. Een andere losse schaal ergens naast. Je hebt bijvoorbeeld ook dat de overheid zegt van: ja, weet je, we komen om in de bezwaar, verzoeken, want niemand schreef die dingen ooit. Maar nu is het zo simpel geworden om overal gewoon een bezwaar op te maken. Of een WOB-verzoek. Weet je, er worden opeens allemaal WOB-verzoeken gedaan. En, dus daar zit ook nog wel iets, gewoon de schaal, waarin het nu mogelijk is om verzoeken te doen en mensen te bestoken met van alles en nog wat, terwijl we zelf als mens nog niet over zijn naar dat nieuwe paradigma. Het is een soort, ja, nou ja. Die asymmetrie is een probleem. Het moet allemaal eigenlijk tegelijk gebeuren, anders dan heb je echt een issue ergens.

Peter Slagter: Ja. Ja, hoe dan ook, ja, hieruit blijkt wel, hè, dus de andere kant van de medaille. Hè, dus we hebben AI-assistenten die, ja, iemand productiviteit opleveren. Maar ze zijn dus ook werkverschaffers. We kijken vaak naar die productiviteitskant, hè, de winst die het oplevert. Maar de vraag is: wie betaalt dan de rekening? Want wat voor de operator een tijdsbesteding is, dat is voor een ander weer extra werk.

Bert Slagter: Precies, ja.

Peter Slagter: Bijvoorbeeld in mijn inbox. En we hebben het hier wel eens over gehad, denk ik, in Satoshi Radio. Dan hebben we het over externaliteiten. Nou, dit is een negatieve, een soort bijwerking van een nieuwe technologie. En het zit hem in de asymmetrie. Er is nu een asymmetrie, namelijk de kosten van iets versturen, ja, die zijn nagenoeg nul geworden. Dus iets bedenken, maken en opsturen, ja, dat is met een AI'tje een fluitje van een cent. En zeker als je Duet gebruikt. Ja, die verstuurt het liefst alles naar de hele wereld toe. Kom maar, kom maar, kom maar, gaat eruit. Maar ja, de ontvangers, de kosten daar, die zijn echt niet nog, die zijn niet echt naar beneden gegaan of zo de afgelopen maanden, jaren. In ieder geval te hoog. En dat heeft aan de AI kant te maken met. Ja, het is best wel moeilijk eigenlijk om toch te kunnen filteren van wat doet ertoe. En ik denk dat er nog niet heel veel mensen zijn die echt het volledige vertrouwen in hebben van nou cureer jij mijn inbox, dan bereikt mij echt alleen maar wat relevant is.

Peter Slagter: Dat is best een moeilijke stap. Die heuristiek is ingewikkeld om vast te leggen en als jou iets bereikt als mens. Kijk, jij als mens hebt gewoon beperkte tijd. Punt. Ja, wij zijn niet digitaal. We kunnen onszelf ook niet klonen. We hebben een beperkte hoeveelheid uren in een dag. Dat blijft gewoon ja, een bottleneck, een niet te verbreden bottleneck. Ja en ja, dan kan je je afvragen hoe krijgen we dat dan beter, die ontvangstkosten? Worden die AI-assistenten dan beter in filteren? Gaan we naar een wereld toe waarin het meeste gedaan wordt tussen AI agents, de mensen tussenuit? Komt er een extra premium of zo op menselijke aandacht? Worden wij nog selectiever in waar we wel of geen aandacht aan gaan besteden? Ja. Gaan we ons eigenlijk beperken tot de mensen die we kennen of de entiteiten die we kennen? Geven we die voorrang? Wordt het nog moeilijker eigenlijk om iemand te bereiken, zeg maar.

Peter Slagter: Dat is nu al best wel een ding met spamfilters en telefoonnummers. Ja, een onbekend nummer. Ik neem bijna nu. Spreek maar een voicemail in of stuur een berichtje, want ik heb er gewoon geen tijd voor om al die. Want ja, dan is de helft ook nog een bot of zo die me probeert op te lichten, weet je wel.

Bart Mol: Ja, precies.

Peter Slagter: Dit wordt eigenlijk alleen maar erger.

Bart Mol: De expected value is positief als je niet opneemt, zeg maar. Dan ga je over het algemeen meer op vooruit dan dat je wel opneemt tegenwoordig.

Peter Slagter: Ja, en hoe gaan we AI-assistenten leren welke communicatie de moeite waard is? Ja, ik. Het punt is ook, ik weet niet waar dit op uitkomt. Dit is ongetwijfeld een tijdelijke situatie en er zijn ongetwijfeld kinderziektes. Maar ja, ik dacht ik sluit het item gewoon af met vragen en misschien dat jullie daar nog gedachten bij hebben.

Bart Mol: Ja, ik heb wel een kleine voor op de korte termijn. Kleine gedachte. Want uiteindelijk denk ik wat jij ook aangeeft dat agent gewoon naar agent gaat mailen of whatever voor kanaal ze gebruiken. En dan gaan ze gewoon ja, misschien wel in codetaal spreken. Die gaan, zeg maar. Nu moet het een soort van allemaal menselijk gemaakt worden. Kijk, ik denk voor mij het grootste probleem is dat agents zich voordoen als hun baasje en niet eerlijk zijn van; hey, ik ben de agent van Jan en ik stuur jou een mailtje, zeg maar. Ik denk als je daar gewoon eerlijk over bent en dat op die manier doet en daardoor ook gewoon veel korter kan zijn dat je gewoon kan zeggen; joh, ik ben de agent van Jan, ik heb jullie podcast gevonden door een search te doen. Ik vind het, lijkt mij een leuke podcast. Jan wil graag zijn verhaaltje doen. Is daar ruimte voor, zeg maar? Als ik dat zou krijgen, heel eerlijk, dan zou ik hem nog steeds waarschijnlijk weggooien, maar met een minder vervelend gevoel dan dat ik ze nu weggooi omdat het dan gewoon eerlijk is.

Bart Mol: Oké, Jan heeft gewoon zijn agent op pad gestuurd. Dat mag, dat doen we allemaal tegenwoordig en hij is daar eerlijk over. En ik kan hier nu volledig met hoe het voor staat kan ik daar een beslissing over nemen. In plaats van dat de agent van Jan doet alsof hij Jan is, een heel verhaal heeft over hoe leuk hij mijn podcast vindt. Hij luistert elke week. Dat zijn allemaal leugens, want dat heeft Jan niet gedaan en daardoor heb ik zoiets Jan, dan hoef ik je ook niet in mijn podcast te hebben. Snap je wat ik bedoel?

Peter Slagter: Als Jan helemaal eerlijk is, dan kan jouw bot daar ook gewoon op reageren. Die kan dan ook heel eerlijk zeggen Jan, bedankt voor je aanvraag. Wij doen geen interviews, de groeten. Dan weet de bot van Jan, die weet oké, deze kan ik wegstrepen. Dan is het ineens een soort van hele, ja productieve interactie geweest.

Bart Mol: Of je houdt de touwtjes in handen en je laat je bot gewoon een draft schrijven, maar gaat hem daarna wel verbeteren en haalt dingen eruit die gewoon, nou ja, leugenachtig gaat wat ver, maar die gewoon niet waar zijn, zeg maar. Ja, ik wil je best uitnodigen in mijn podcast. Alleen ja, als je niet luistert dan is dat niet erg. Maar dan moet je dat wel zeggen. Dan moet je zeggen ja, ik luister niet, maar ja, ik zie dat jullie best wel een populair podcastje hebben en dan wil ik gewoon wel eens langskomen. Dan kunnen we eens een keer bijpraten. Dat is niet erg, dat is prima. Maar misschien moeten we dan gewoon zakelijker worden. En eerlijker.

Peter Slagter: Ja, we hebben dus het domein van reputatie. Dat moet dus eigenlijk gewoon nog volwassener worden. Zeg maar, dat is tussen mensen best wel impliciet, hè. Dus we hebben wel een gevoel bij van nou die kan ik vertrouwen, van hem of haar is het echt wel nuttig. Daar moet ik even 5 minuten voor vrijmaken. Of een half uur. Of misschien wel een hele dag. Ik neem wel of ik neem niet op. Jouw mail vind ik belangrijk. Er zit uiteindelijk ook een heel belangrijk reputatie component achter.

Bart Mol: Ja.

Peter Slagter: Op een of andere manier zullen we dat moeten gaan modelleren, denk ik. Want je wil ook van agents weten, wat is de reputatie van een agent die met mij contact opneemt naast de mens? Dat zou, ja, dat moet toch? Ik vermoed dat dat de komende jaren een ding wordt. Ik weet nog niet precies hoe, maar dat zou in ieder geval wel prettig zijn.

Bart Mol: Ik heb met onze illustrator Thomas, die had een heel mooi boek gemaakt en die heeft, toen mocht ik het voorwoord voor schrijven en daar heb ik dat toentertijd, is al twee jaar terug, toen dat gebeurde, heb ik niet goed over nagedacht. En inderdaad hier te makkelijk naar AI gegrepen. Niet om het hele voorwoord te schrijven, maar wel om het te redigeren. En uiteindelijk, ja, kwam daar een situatie uit die jij nu beschrijft. Dat mij, dat onze reputatie die we naar elkaar hadden, vriendschap, een bepaalde vertrouwen dat daar, dat dat aan alle kanten allemaal knagen en beuken krijg, kreeg. Ik heb er wat over geschreven, dat zet ik wel even in de shownotes. Want ja, dit topic is voor nu mooi afgesloten, maar dit is echt inderdaad iets heel belangrijks de komende jaren. Hé, ik heb nog een leuk topic om mee af te sluiten, namelijk even, we gingen het nog even over die MCP's hebben en waar leeft de AI nou in de tools die we allemaal maken? Ja, want hier zit ik al een tijdje over na te denken man en is wel leuk om het even over te hebben.

Bart Mol: Ik had het aan het begin van de uitzending over Moneybird en MCP Service en dat soort dingen, dus ik zal ook Moneybird hier even als voorbeeld meenemen. Niet zozeer omdat ze deze aflevering sponsoren, maar omdat het een heel goed voorbeeld is van eigenlijk alle smaakjes die ik wil bespreken. Want ja, ik zat te denken de afgelopen tijd, afgelopen jaar, afgelopen twee jaar sinds dat ik aan het vibe coden ben, sinds dat mijn boeien op mijn rug door AI zijn losgemaakt en ik eindelijk de dingen kan maken die ik wil. Ja, en daar merkte ik iets in, namelijk van: ja, hoe bouw je software en hoe integreer je dan AI in die software? Nou, dat klinkt een beetje vaag, maar ik zal het een beetje proberen te schetsen. Ik denk dat veel mensen dat herkennen die aan het vibe coden zijn geslagen. Je hebt Codex, je hebt Claude Code of misschien ChatGPT, de website, dat maakt allemaal niet zoveel uit. En je hebt een idee en dat typ je in en dan wordt er op een gegeven moment iets gemaakt door Claude Code. Een simpel tooltje.

Bart Mol: Bijvoorbeeld een tooltje waarmee je heel makkelijk van een mp3 naar een transcription kan gaan. Of waarvan je, nou, zoals Peet zei, misschien van de ene NAS naar de andere NAS wat kan kopiëren. En soms zijn er tooltjes, die gebruik je één keer en die gooi je dan weg. Hè, Claude Code, die doet dat zelf. Die schrijft ze dan gewoon op een plek waar die ze daarna weggooit. Maar soms gebruiken ze een tooltje vaker. Ik heb daar bijvoorbeeld een heel mooi voorbeeld van. Voor onze andere podcast Satoshi Radio maak ik wekelijks ook een crypto journaal, hè, en dat doe ik samen met Claude. Ik heb een skill gemaakt, en dat begon zoals ik het net beschreef. Ja, ik moet dit elke week gaan doen. Dit is ongeveer de template, hè. We bespreken even de prijs van verschillende cryptocurrency en daarna doen we het nieuws en dat moet vijftien minuten duren. Dit zijn de bronnen die ik wil gebruiken. Nou goed, er zit een hele skill achter en Claude Code was daar heel goed in. Daar kwam best wel een goed script uit.

Bart Mol: En daarna pas ik die aan en voeg ik er dingen aan toe. En dat is een soort van interactief proces tussen mij en Claude en soms met mij en het script direct. En toen kwam ik op een gegeven moment en misschien herkennen jullie dat wel, luisteraars, maar Bert en Peet misschien ook wel, dat je denkt: ja, maar ik zit dit nu in Claude Code te doen, in de terminal ook, met een skill. Het voelt niet echt als een app. Ik wil hier een app. Ik wil gewoon dat ik naar een website ga, Barts script generator en dat ik daar op een mooie knop klik en dat hij het dan maakt en dat ik dan een script krijg. Ik wil dit in een mooie vorm gieten, hè, en dat hebben we vaker gehad, dit soort ideeën. Bijvoorbeeld, misschien willen we wel een chatbot voor Turing Station, hè, dat je gewoon naar de website kan gaan en dat mensen daar via een chatbot kunnen, vragen kunnen stellen over onze afleveringen. Dat zou wel vet zijn. Of dat we voor onze meetings die we samen hebben over ons bedrijf, dat we een dashboard hebben waar alle data in zit die belangrijk is. Dus Stripe, Moneybird, maar bijvoorbeeld ook onze content management systeem, maar bijvoorbeeld ook onze notulen.

Bart Mol: Dat we alles in één dashboard hebben. Dat zou handig zijn als dat kan en dat kan nu allemaal met AI. Of, ja, de webapp die ik net zei waarmee je een script kan uitwerken. Of als we het over Moneybird hebben, ja, een tool waarmee Bart vragen kan stellen aan zijn eigen boekhouding. Dus ook weer een soort chatbot misschien wel om te praten met je eigen boekhouding. En elke keer was bij mij het antwoord van: oké, dat ga ik dan maken. Dan ga ik een tool maken, dan ga ik een webapp maken en dan op een gegeven moment kom ik op de stap: nou ja, oké, ik ga een script maken voor YouTube. Ja, en dat deed ik elke keer met Claude. Dus nu heb ik een app. Ja, er komt dus een stap in dat proces waar ik Claude of een andere AI wil inbouwen in de tool. Ja, en hoe kan je dat dan doen? Ja, dan kwam je een beetje, ja, Claude heeft daar SDK's voor. Software development kits. Dat zijn eigenlijk een soort van, ja, handvaten die Anthropic jou gewoon geeft. Ja, als jij Claude wil inbouwen in jouw tool, dan kan dat hiermee.

Bart Mol: Hè, en je kan tegenwoordig ook, hebben ze managed agents, hè, dus dat zijn een soort van Claude Code sessies in de cloud die je dan aan je eigen tool kan hangen. Allemaal manieren waarop je dat kan doen, maar zeker toen ik hiermee bezig was, toen kwam ik elke keer een beetje tot de conclusie: ja, er kwam wel wat uit, er kwam een script uit, maar het duurde langer en de kwaliteit was slechter dan gewoon mijn Claude Code in de terminal met mijn skill. En ik raakte daar heel gefrustreerd van, omdat dat voelde als een rommelige manier van programmeren. Programmeren is normaal gesproken deterministisch. Je maakt iets en dan klopt het. Hè, je draait dan nog een keer het script en dan klopt het weer. Dan draait het nog een keer. Er komt elke keer hetzelfde uit, ongeveer. Ja, niet ongeveer, precies eigenlijk. En ik kreeg dat gewoon niet voor elkaar. Mijn Claude Code, het harnas dat ik gebruikte op mijn computer, leverde steevast betere resultaten met dezelfde input dan Claude Code in de tool die ik gebruikt had.

Bart Mol: Of in ieder geval de Claude die ik gebouwd had, het harnas wat ik zelf een beetje had zitten bouwen. Ja, is natuurlijk ook niet gek, hè. We hebben net gehoord dat Anthropic, ja, wat zijn ze waard? Één triljard, twee triljard of biljoen? Hoeveel was het, Bert? In ieder geval, het is niet gek dat die het voor elkaar krijgen om een beter harnas te bouwen dan Bartjemol, de vibe coder achter zijn bureautje. Dat is niet gek. Alleen toch is het elke keer en dat zie ik ook om me heen als mensen gaan vibe coden dan, we trappen allemaal in die val. Dus wat je ziet is het bouwen van de tool, daar gebruiken we Claude Code voor op onze laptop of Codex, hè, dus het code, het programmeren zelf. Maar de tool die we bouwen, daar moet AI ingebouwd worden? Dat is de eerste soort van natuurlijke reactie die we hebben. Iedereen is Jarvis aan het bouwen. Iedereen is zijn eigen enorme dashboards aan het bouwen en dat zijn dan allemaal dashboards die vast zijn. Een soort van niet verschillen, niet bewegen.

Bart Mol: Het zijn vaste dashboards en ik zat erover te denken en op een gegeven moment begon bij mij een beetje het kwartje te vallen. We moeten AI niet integreren in de tool die we maken. We moeten die tool zo maken dat hij kan integreren met de AI die we allemaal hebben, namelijk de agent op onze laptop of op onze computer of op onze telefoon. En dat kan Claude Code zijn, dat kan Codex zijn, dat kan Hermit zijn, dat kan Dots zijn, dat kan Grok bot zijn, dat kan Gemini zijn, Gemini. Dat maakt allemaal niet uit, maar we moeten niet proberen dat in te bouwen in onze tool. Of in ieder geval niet altijd. En waarom niet? Nou, al die voorbeelden die ik net noemde, die hebben we inmiddels gemaakt, maar net op een andere manier. Dus die chatbot voor luisteraars van Turing Station, dat is geen chatbot geworden, dat is een MCP connectie geworden. Dus jij kan de MCP, turingstation.nl/mcp, probeer het uit. Die koppel jij aan je eigen agent en op die manier heb je dus een chatbot die kan praten met al onze afleveringen.

Bart Mol: Maar dat hebben wij niet ingebouwd in de website. Nee, wij zeggen: kies je eigen agent maar en voeg ons gewoon toe als databron, zou je kunnen zeggen. En waarom is dit nou zo interessant? Nou, een paar manieren. Ten eerste ik betaal niet meer voor die chatbot, dat doe jij zelf en dat heeft als voordeel dat jij gewoon kan kiezen om te zeggen van: joh, ik gebruik Opus 5.5 op max reasoning met ultrathink aan en ik ga eens even die gasten met dat gelul van ze, ik ga ze eens helemaal factchecken. En dat kan, want je kan opeens web search toevoegen. Je kan je eigen context toevoegen, je kan andere bronnen toevoegen. Ik weet niet of AI report een MCP heeft, maar stel dat ze die hebben zou je kunnen zeggen: joh, vergelijk eens even AI report met Turing Station en vertel waar de overlap zit en waar het verschil zit. Ik zeg maar wat, dat kan opeens, want dat had nooit gekund met onze chatbot alleen. Dus je ziet hier al van, ja, ook bijvoorbeeld met een dashboard wat ik zei. Ik zat heel erg elke keer als wij tooltjes aan het bouwen waren voor ons eigen bedrijf van: daar moet een dashboard in zitten en daar koppelen we dan allemaal bronnen aan.

Bart Mol: En dat dashboard, dat haalt al die bronnen op. Terwijl we nu opeens, kwamen we bij de vorige meeting tot de conclusie: hé, maar wacht even, wat nou als we Stripe, hè, daar zitten al onze klantgegevens in, al onze abonnementsdata, hoeveel geld we verdienen met onze abonnementen, met ons bedrijf. Moneybird, onze boekhouding, onze eigen notulen in Google Drive. Wat nou als we al die MCP's gewoon gebruiken? Die koppelen we aan Claude Code en we vragen dan voor de meeting, vragen we aan Claude met een skill die we zelf geschreven hebben: hé Claude, maak een dashboard voor onze maandelijkse meeting. Dan gaat hij gewoon dan, dan hebben we niet een statisch dashboard. Nee, dan pakt hij daadwerkelijk: hé mannen, ik weet niet wat er gebeurd is, maar jullie abonnementen zijn met 20% gedaald afgelopen maand. Daar moeten we het echt even over hebben. Dus ik heb alle data op een rijtje gezet en daar gaan we op focussen. Dus je hebt niet een statisch dashboard wat je één keer gemaakt hebt en dan vier jaar gebruikt. Nee, je hebt elke maand via bijvoorbeeld een artifact kan hij gewoon een website aanmaken of een PowerPoint slide met wat jij nodig hebt, gebaseerd op meerdere databronnen die allemaal relevant zijn voor je bedrijf.

Bart Mol: Mijn script generator. Uiteindelijk heb ik met Stijn, onze developer, daar iets gemaakt. Een website, een frontend waarmee we uiteindelijk, mijn Claude Code kan gewoon via MCP verbinden met die website. En eigenlijk het enige wat we in die website hebben gemaakt is dat Claude Code daar op een gegeven moment mijn script in zet en dat ik daar dat script kan bewerken zoals een tekstverwerker en dat hij daarna weer teruggaat naar Claude Code. Dat is eigenlijk het enige wat overbleef waarvan ik zei: dit is nog nuttig in een website. En wat ik ook merkte is dat Claude Code, als ik dan vroeg van, verbeter mijn script of factcheck mijn script, dat het dan heel moeilijk was om te zien welke stukjes hij nou verbeterd had en welke niet. Dus dat hebben we ook ingebouwd. Dus ik kan heel makkelijk als hij een verbeterronde heeft gedaan, zien exact welke tekst ie van mijn al gereviewde script die nog aangepast heeft, zodat ik weet van: oké, de stukken waarvan ik zei die zijn goed, dat hij die daadwerkelijk ongemoeid heeft gelaten.

Bart Mol: Dus in plaats van dat we een enorme tooling hebben gemaakt met een enorm proces, hebben we gewoon gezegd: wat zijn de dingen waar ik als mens nog input wil hebben? En dat hebben we in een user interface in een web app gegoten. Voor Moneybird betekent dat dus, in plaats van dat je een chatbot maakt waarmee je gaat praten met jouw boekhouding, dat je gewoon zegt: ja, hier heb je de MCP, gebruik je eigen agent maar. Nou goed, de vraag is natuurlijk: wil je dan helemaal geen AI meer in de tool zelf? Nou, dat niet. Je wil AI ook in de tool zelf, hè. Bijvoorbeeld wij hebben heel veel tools waar we gewoon zeggen, we gaan van audio naar tekst of van tekst naar audio. Dat is gewoon een processtap. Die komt elke week terug. Ja, dat is eigenlijk ook elke week hetzelfde, dus daar ga ik niet zelf met Claude Code, dat moet ook gewoon afgetrapt worden wanneer dat gebeurt. Misschien volgens een, hoe noem je dat? Via een schedule? Via een, hè, elke ochtend om 9.00 uur.

Bart Mol: Nou, dat zou je gewoon nog kunnen doen. En had ik het voor de aflevering met Bert over, er zijn momenten, ja, sommige mensen gebruiken geen agents, hè, gebruiken nog geen agents of geen MCP service. En daar zou je natuurlijk kunnen zeggen, dat heeft Moneybird volgens mij ook gedaan. Ja, we gaan toch iets van een chatbot aanbieden, maar ik denk wel dat de conclusie daar is: Ja, je gaat het niet winnen met het bouwen van een custom harness. Ja, Bert.

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: Ja, dat is nog niet de hele conclusie, hoor. Dus ik slik de rest even door.

Bert Slagter: Dan neem ik maar even.

Bart Mol: Nee. Nee, nee, ga verder. Ga verder.

Bert Slagter: Nou, ik denk hoe je ernaar kan kijken is een soort van aantal concentrische cirkels. Dat je helemaal in het midden heb je de unieke data die jij hebt. In het geval van Moneybird is dat jouw administratie.

Bart Mol: Ja.

Bert Slagter: En die wil je ontsluiten rechtstreeks naar de gebruiker toe en dat noem je dan een API of een MCP server of iets dergelijks, zodat die gebruiker zelf.

Bart Mol: Of een website.

Bert Slagter: Nou, ik bedoelde echt eventjes op niveau van een API of een MCP server.

Bart Mol: De agent dan in dat geval eigenlijk.

Bert Slagter: Ja, nou, de gebruiker die dan een agent kan of zelf kan programmeren met de hand, moet helemaal zelf weten of zijn agent het kan laten bevragen of er iets op kan laten bouwen. Dat moet hij allemaal zelf weten, maar dat is de eerste directe route. Een tweede route zou zijn, een cirkel eromheen, is dat je, dat Moneybird zelf een AI agent inbouwt, die waarmee je ook diezelfde data, die MCP kunt bevragen. En nog weer een cirkel eromheen is dat je de klantenservice kunt bellen, die via misschien wel hun eigen AI en hun eigen MCP ook diezelfde data bevraagt. Dus dan heb je eigenlijk, helemaal in het midden zit dan, ja, de essentie van wat je aan het bouwen bent, zonder opsmuk en user interface eromheen rechtstreeks ontsloten naar de buitenwereld. En ik denk dat dat een soort van de kern is van, zeg maar jouw reis, hè, dat je zegt van: ja, ik bouwde altijd eigenlijk die hele applicatie met van alles en nog wat eromheen, maar ik breng het helemaal terug naar de kern. Dat ontsluit ik naar buiten en dan kan ik daar eventueel alsnog een app omheen bouwen, of niet.

Bert Slagter: Ik kan het ook rechtstreeks naar mijn agent voeren en dat zullen bedrijven inderdaad ook moeten doen, omdat er nu eenmaal verschillende groepen mensen zijn die op verschillende niveaus of adoptiecurve zitten of zo. Of gemak zoeken, ofzo.

Bart Mol: Zeker. Nee, ik denk dat je als bedrijf dus heel goed moet snappen van: oké, m'n gebruiker kan een mens zijn. Nou, die zal waarschijnlijk gewoon een user interface gebruiken. Ik bedoel, wij gebruiken Moneybird ook nog steeds gewoon via de website en dat is prima. Alleen je wil eigenlijk dus ook, een gebruiker kan ook een agent zijn en je wil die agent eigenlijk in, op zijn minst dezelfde opties geven als dat je de gebruiker of de mens geeft via de website. En eigenlijk, als je dan dus echt nog moeite wil gaan doen, dan moet je na gaan denken: oké, maar hoe kan ik die agent in zijn taal spreken, hè? Een mooi voorbeeld vind ik, ik heb er een linkje bij geplaatst, PostHog. Dat zijn, ja, dat is ook gewoon een softwarebedrijf. Maakt niet zoveel uit, maar die gingen helemaal met AI aan de slag en die zijn in allemaal valkuilen gelopen. En één van de dingen is die zij zeiden: wij hadden heel veel endpoints voor agents om data te ontsluiten en uiteindelijk hebben we dat vervangen met één endpoint waar ze gewoon SQL queries op de database konden draaien. En natuurlijk moet je dat op een bepaalde manier dekken, hè, dat je niet helemaal SQL injecties krijgt.

Bart Mol: Maar het ging erom dat zij zeiden: die agent was eigenlijk veel beter in staat om gewoon custom SQL te schrijven dan om met vooraf gedefinieerde endpoints te werken. Die vooraf gedefinieerde endpoints, dat is voor mensen veel fijner. Als mens wil je een knop of een filter of in de API duidelijke endpoints. Alleen ze zeiden: ja, voor die agent is dat niet zo. Die schrijft gewoon custom SQL, dus we moeten dat endpoint maken dat hij dat kan doen. Ja, en ik denk dat je op die manier erover na moet denken. Dus je bouwt, kort gezegd, voor de gebruiker. De gebruiker kan een mens zijn, die ontsluit data via een API of via user interface. Of je gebruiker is een agent. En dan moet je ook nadenken van: hoe gebruikt een agent mijn...

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: Ja, hoe ontsluit een agent data uit mijn bedrijf? Uit mijn, ja, niet eens een website, maar uit mijn database? Hè, hoe gaat Bart z'n agent uit zijn data in de Moneybird boekhouding.

Bert Slagter: Ja.

Bart Mol: Hoe wil die daarbij kunnen? Dus denk daar goed over na. Ik denk dat dat zowel voor vibe coders als voor serieuze bedrijven, en alles daartussenin, ja, dat gaat zo belangrijk worden. En wij merken het zelf ook. Onze MCP server wordt zoveel gebruikt. Ik denk meer dan een chatbot die we op de website hadden gezet, omdat het gewoon zoveel krachtiger is. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Bert Slagter: Zeker.

Bart Mol: Uh.

Bert Slagter: Agent first development.

Bart Mol: Ja, exact, exact, dat is hem, Peet. Ik heb de blogpost van PostHog ook even toegevoegd met al hun learnings over AI. En met dat-

Bert Slagter: Mooi.

Bart Mol: verhaal zijn we aan het einde gekomen.

Bert Slagter: Ik vond het een mooie aflevering weer.

Bart Mol: Zeker.

Bert Slagter: Soort lekker praktisch, beetje filosofisch.

Bart Mol: Ja, leuk inderdaad.

Bert Slagter: Mooi.

Bart Mol: En nog wat nieuwtjes aan het begin die we toch eventjes benoemd hebben. Dames en heren, ik wil jullie dus hartelijk bedanken voor het luisteren. Ik wil Moneybird bedanken voor het sponsoren van deze aflevering. Ja, dat hebben we toch maar mooi de wereld in gemanifesteerd, Pedro.

Bert Slagter: Ja, inderdaad.

Bart Mol: Die sponsorship. Zo zie je maar, als je er maar in gelooft, dan kan alles gebeuren. Lieve luisteraars, ga naar turingstation.nl. Daar kan je je inschrijven voor onze nieuwsbrief. Dat zijn op dit moment alle shownotes met alle linkjes en andere dingen erbij. We hebben daar onze MCP staan, turingstation.nl/mcp. Als je het allemaal niet doet, ja, dan zien we je gewoon alsnog met evenveel liefde volgende week weer terug voor aflevering 20 alweer. Bertus, ik zeg alsnog, ik zie een zwart scherm, maar Bertus bedankt. Pedro, jij natuurlijk ook bedankt, en ik zie jullie graag allemaal terug volgende week voor aflevering 20 van Turing Station. Tot volgende week!

Bert Slagter: Tot volgende week. Doei, doei.